OMM Redaksiyası
ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens bildirib ki, İranla yeddi aydır davam edən müharibənin başa çatması üçün Tehran nüvə yanacağı zənginləşdirmə imkanlarını “əhəmiyyətli dərəcədə” azaltmalıdır.
“Reuters”ə eksklüziv müsahibəsində Vens mümkün razılaşmanın İranın mövcud imkanlarını məhdudlaşdırmasını nəzərdə tutmalı olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, gələcəkdə ixtisar vəd etmək kifayət deyil.
“Əgər nüvə silahı istəmirsinizsə, onda 60 faizədək zənginləşdirilmiş yanacağa niyə ehtiyacınız var? Biz sözü əməl ilə dəyişməyəcəyik”, — Vens bildirib.
Vens Vaşinqtonun sülh sazişinə nail olmaq üçün danışıqlara açıq qaldığını vurğulayıb. Ağ Evin əsas danışıq aparan şəxsi kimi tanınan vitse-prezident iyunda müvəqqəti sülh razılaşmasına vasitəçilik edib, lakin razılaşma qısa müddət sonra qüvvədən düşüb.
Vaşinqton İran rəhbərliyinin qərarvermə mexanizmini aydın görmür
Vens ABŞ-ın İran Prezidenti Məsud Pezeşkian və xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə əlaqə saxladığını, lakin onların hazırda nə dərəcədə səlahiyyətə malik olduğunun aydın olmadığını deyib. İranın ali dini rəhbəri Əli Xamenei müharibənin əvvəlində ABŞ və İsrailin birgə zərbələri nəticəsində öldürülüb.
“Onların ölkəsində qərarların necə verildiyi tam aydın deyil”, — Vens qeyd edib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp çərşənbə axşamı İranı kimin idarə etdiyini heç kimin bilməməsini “ən böyük problem” adlandırıb. Tehran bu iddianı rədd edib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi problemin əksinə olduğunu söyləyərək ABŞ rəsmilərinin ziddiyyətli mövqelərinə və qarışıq mesajlarına diqqət çəkib.
Tərəflər Hörmüz boğazının açılması ilə bağlı təkliflər mübadiləsi aparır
Son həftələrdə tərəflər müharibəni dayandırmaq və qlobal enerji daşımaları üçün vacib olan Hörmüz boğazını yenidən açmaq məqsədilə təkliflər irəli sürüblər. Tramp İranın son təklifini rədd edib və gələn ay keçiriləcək aralıq seçkilərdən sonra hərbi əməliyyatların genişləndirilə biləcəyini bildirib.
Vensin sözlərinə görə, İran qüvvələri boğazda kommersiya gəmilərinə bəzən zərbə endirə bilir, lakin enerji ixracını əsaslı şəkildə dayandırmaq imkanına malik deyil. O, ABŞ-ın sursat ehtiyatlarının azalması ilə bağlı narahatlıqları da əsassız sayıb.
Müharibənin ABŞ-a ayda təxminən 3 milyard dollara başa gəldiyi ehtimal edilir. Münaqişə enerji qiymətlərini artırıb, rəqabətin güclü olduğu ştatlarda isə respublikaçıların mövqeyini çətinləşdirib.
Alyaskada keçirilən mitinqdən sonra çıxış edən Vens seçiciləri bu məsələnin partiyaya dəstək vermələrinə mane olmasına imkan verməməyə çağırıb. 2028-ci ildə prezidentliyə namizəd olub-olmayacağı barədə suala isə hələ qərar vermədiyini söyləyib: “Mən təbiətcə işləri təxirə salan adamam”.
