OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, Fransa hakimiyyəti oktyabrın 22-də Şamonda virusuna ilk məlum insan yoluxması barədə məlumat verib. Virusa yoluxmuş xəstə vəfat edib. Adətən heyvanlar arasında yayılan virusun insanlara yoluxmuş dişləyici mığmığanın sancması ilə keçdiyi ehtimal olunur.
Yoluxmanın Fransanın şərqində, yaz və yay aylarında virusun mal-qara arasında yayıldığı ərazidə baş verdiyi güman edilir. Avropa Xəstəliklərin Qarşısının Alınması və Nəzarəti Mərkəzinin (ECDC) məlumatına görə, xəstə infeksiyaya həssaslığını artıran ağır əsas xəstəlikdən müalicə alırdı. «Le Progrès» qəzeti kişinin 60 yaşlarında olduğunu və Lion yaxınlığında yaşadığını yazıb.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Fransa hakimiyyəti ilə əlaqədə olduğunu, lakin yoluxmanın daha geniş yayılma riskini aşağı qiymətləndirdiyini bildirib.
“Mövcud məlumatlara və yaxın qohum virusların ötürülməsi barədə biliklərə əsasən, bu, təcrid olunmuş insan yoluxmasıdır və hazırda daha geniş yayılmaya səbəb olacağı ehtimal edilmir”, – ÜST bildirib.
Fransa hakimiyyəti ictimai sağlamlıq üçün risk müəyyən etmədiyini açıqlayıb.
Virus Avropada mal-qara arasında yayılıb
Şamonda virusu Culicoides cinsinə aid dişləyici mığmığalar vasitəsilə ötürülür və əsasən mal-qarada aşkarlanır. At, alpaka, qoyun və keçilərdə də yoluxma halları qeydə alınıb.
Virus ilk dəfə 1965-ci ildə Nigeriyada mal-qaradan təcrid edilib. Avropada isə ilk dəfə 2026-cı ilin iyul ayının sonlarında, Almaniyanın cənubunda, İsveçrədə və Fransanın şərqində xəstə mal-qaradan götürülmüş nümunələrin genom analizi zamanı aşkarlanıb.
Fransanın heyvan sağlamlığının monitorinqi bülleteninə əsasən, sonrakı müşahidələr virusu Avstriya, Belçika, İrlandiya, İtaliya, Lixtenşteyn, Lüksemburq, Niderland, Portuqaliya, Sloveniya, İspaniya və Cersidə də müəyyən edib.
Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatı (WOAH) bildirib ki, 2026-cı ildə Avropada baş verən epidemiyalarda Şamonda virusunun Europe 1 və Europe 2 adlanan iki variantı iştirak edib.
Virusun yayılma miqyası və uzunmüddətli təsiri hələ məlum deyil. WOAH-ın sözlərinə görə, ölkələrdə müşahidə və laboratoriya sübutları fərqli olduğundan epidemiyaların tam əhatəsini müəyyənləşdirmək çətindir.
Virusun heyvandarlığa təsiri araşdırılır
Mal-qarada virus qızdırma, ishal, zəiflik, iştahasızlıq və süd istehsalının azalması ilə müşayiət oluna bilər. 2026-cı ildə Avropada qeydə alınan epidemiyalar abort və dölün inkişaf qüsurları da daxil olmaqla, reproduktiv fəsadlarla əlaqələndirilib.
Fransanın heyvan sağlamlığı qurumlarının məlumatına görə, doqquz südçülük təsərrüfatında aparılan araşdırmada süd istehsalı 75 faizə qədər azalıb.
Avropadakı virus variantlarının ümumi təsiri hələ aydın deyil. Yoluxmanı təsdiqləmək üçün laboratoriya müayinəsi tələb olunur, çünki virusun simptomları digər xəstəliklərin əlamətlərinə bənzəyə bilər.
Şamonda virusu Orthobunyavirus cinsinə və Schmallenberg virusunu da əhatə edən Simbu seroqrupuna aiddir. Bu virus tarixən insan xəstəliyinin səbəbi kimi tanınmayıb və alimlər onun insanlara yoluxma qabiliyyəti barədə hələ az məlumata malikdirlər.
WOAH virusu daha yaxşı anlamaq, eləcə də insan və heyvan sağlamlığı üçün mümkün təhlükələri qiymətləndirmək məqsədilə ÜST və elmi şəbəkələrlə əməkdaşlıq edir. Hazırda Şamonda virusuna qarşı kommersiya məqsədilə satışda olan vaksin yoxdur.
