OMM Redaksiyası
Nigerdə uzun müddət girov saxlanılan Avstriya və İsveçrə vətəndaşı azad edilib. Qadınların azad olunması üçün geniş diplomatik səylər göstərilib; bu addım Sahel bölgəsində adam oğurluğu hallarının artması ilə bağlı narahatlığın yüksəldiyi vaxta təsadüf edib.
AnewZ-in məlumatına görə, Avstriyanın xarici işlər naziri Beate Meinl-Reisinger cümə axşamı bildirib ki, yalnız Eva G. kimi tanıdılan avstriyalı yardım işçisi ölkənin böhran qrupu tərəfindən qarşılanıb. İsveçrə Xarici İşlər Nazirliyi də öz vətəndaşının azad edildiyini təsdiqləyib.
Rəsmilər qadınları kimin girov saxladığını və onların azad edilməsinin necə təmin olunduğunu açıqlamayıblar.
Qadınlar Liviyanın Benqazi şəhərinə aparılıb
Anonimlik şərti ilə Reuters-ə danışan iki rəsmi qadınların azad edildikdən sonra Liviyanın şərqindəki Benqaziyə aparıldığını və orada öz ölkələrinin nümayəndələrinə təhvil verildiyini deyib.
Rəsmilərin sözlərinə görə, əməliyyata Liviyanın şərqinə nəzarət edən qüvvələrin baş komandanının müavini Saddam Haftar rəhbərlik edib. Həmin qüvvələrə onun atası Xəlifə Haftar başçılıq edir. Onlar Nigerlə həmsərhəd ərazilər də daxil olmaqla, Liviyanın cənubunun böyük hissəsinə nəzarət edirlər.
Avstriya və İsveçrə hökumətləri əməliyyatda Liviyanın iştirakına dair məlumatları açıq şəkildə şərh etməyiblər. 21 oktyabr 2026-cı ildə Benqazidə Eva G. və kimliyi açıqlanmayan İsveçrə vətəndaşı tibbi müayinədən keçirilib.
Qadınlar Nigerin Aqadez şəhərində qaçırılıb
Meinl-Reisinger bildirib ki, Avstriya qadınların təhlükəsiz şəkildə azad olunması üçün İsveçrə ilə sıx əməkdaşlıq edib. O, Eva G.-nin 21 aydan çox müddətdən sonra azad olunmasından hamının rahatlıq duyduğunu, bu müddətin qadın və ailəsi üçün təsəvvürəgəlməz bir yük olduğunu deyib.
Avstriyanın Xarici İşlər Nazirliyi qadının azad edilməsi üçün görülən işi “uzun, mürəkkəb və son dərəcə həssas diplomatik proses” adlandırıb.
İsveçrənin xarici işlər naziri İqnatsio Kassis “X” sosial şəbəkəsindəki paylaşımında vətəndaşının azad olunduğunu və evə qayıtdığını bildirib, lakin onun kimliyini açıqlamayıb. Nazirliyin məlumatına görə, qadının qaçırılmasından sonra polis və kəşfiyyat xidmətlərinin daxil olduğu xüsusi qrup yaradılıb və bu qrup Avstriya rəsmiləri ilə müntəzəm əlaqə saxlayıb. Nazirlik şəxsi həyatın toxunulmazlığını əsas gətirərək əlavə məlumat verməyib.
70 yaşlarında olan Eva G. 2025-ci ilin yanvarında Aqadez şəhərində qaçırılıb. Niger mediasının məlumatına görə, o, 20 ildən çox həmin şəhərdə yaşayıb və yardım işçisi kimi çalışıb. Nigerin uzunmüddətli sakini olan İsveçrə vətəndaşı isə 2025-ci ilin aprelində eyni şəhərdə oğurlanıb.
Mərkəzi Nigerdə yerləşən Aqadez paytaxt Niameydən yüzlərlə kilometr aralıdır. Saxaranın kənarında yerləşən tarixi ticarət mərkəzi uzun müddət şimala, Liviya və Əlcəzair istiqamətində gedən miqrantların, tacirlərin və qaçaqmalçıların yolayrıcı olub.
Qaçırılmalara görə məsuliyyət daşıyan qruplar və hər hansı tələbin irəli sürülüb-sürülmədiyi barədə az məlumat var.
Nigerdə təhlükəsizlik böhranı dərinləşir
Niger on ildən çoxdur “Əl-Qaidə” və “İslam Dövləti” ilə əlaqəli cihadçı qruplara qarşı mübarizə aparır. 2012-ci ildə Malinin şimalında tuareq üsyanından sonra yayılan qarşıdurmalar Burkina-Faso da daxil olmaqla, mərkəzi Sahelin geniş ərazilərini əhatə edib. İllərlə davam edən zorakılıq bölgədə minlərlə insanın ölümünə, milyonlarla insanın isə evindən didərgin düşməsinə səbəb olub.
Analitiklərin fikrincə, 2023-cü ilin iyulunda hərbçilərin prezident Məhəmməd Bazumun seçilmiş hökumətini devirməsindən sonra Nigerdə təhlükəsizlik vəziyyəti pisləşib. Hakimiyyəti ələ keçirən hərbi xunta sabitliyi bərpa edəcəyinə söz versə də, hücumların intensivləşməsi silahlı qruplara qarşı mübarizənin effektivliyinə dair sualları artırıb.
Dövlət çevrilişindən sonra Niger Fransa və ABŞ qoşunlarının ölkədən çıxmasını tələb edib və Rusiya ilə əlaqələrini gücləndirib. Ölkə, həmçinin hərbi idarəçilikdə olan Mali və Burkina-Faso ilə birlikdə Sahel Dövlətləri Alyansını yaradıb.
2025-ci ildə Nigerdə adam oğurluqlarının artdığı görünür. Hədəfə xarici vətəndaşlar, yardım işçiləri və yerli sakinlər də daxil olub. Saheldə fəaliyyət göstərən silahlı qruplar girov götürülənlərdən tez-tez fidyə tələb edir və ya onlardan təzyiq vasitəsi kimi istifadə edirlər. Hökumətlər girovların azad edilməsi üçün pul ödənilib-ödənilmədiyini və ya güzəştə gedilib-getmədiyini nadir hallarda açıqlayır.
Hər iki qadının yaxın günlərdə öz ölkələrinə çatacağı və ailələri ilə görüşəcəyi gözlənilir. Avstriya və İsveçrə rəsmiləri əməliyyatla bağlı əlavə məlumat açıqlayıb-açıqlamayacaqlarını bildirməyiblər.
