OMM Redaksiyası
El Salvadorun keçmiş prezidenti Tony Saca cümə axşamı korrupsiyaya görə azaldılmış həbs cəzasını başa vuraraq azadlığa buraxılıb. Beləliklə, ölkə tarixinin ən çox diqqət çəkən siyasi korrupsiya işlərindən biri üzrə həbs cəzası başa çatıb.
61 yaşlı Saca vəkili Mario Maçado ilə birlikdə məhkəmədən çıxıb. Maçado bildirib ki, keçmiş prezident dövlət vəsaitlərinin mənimsənilməsi və yuyulmasına görə təyin edilmiş cəzanı tam çəkib. AnewZ-in məlumatına görə, vəkil jurnalistlərə “10 il tamamlandı” deyib və azadlığa buraxılma barədə məhkəməyə rəsmi məlumat verməyə gəldiklərini bildirib. Onun sözlərinə görə, müraciət bir gün əvvəl edilmişdi.
Saca 2018-ci ildə, 2004–2009-cu illərdə prezident olduğu müddətdə El Salvadorun dövlət büdcəsindən 300 milyon dollardan çox vəsaiti mənimsədiyini və yuduğunu etiraf etdikdən sonra məhkum olunub.
Prokurorluqla əldə etdiyi razılaşmaya əsasən, Saca cinayətləri törətdiyini qəbul edib və bunun müqabilində azaldılmış cəza alıb. Razılaşma mümkün 30 illik həbs cəzasını 10 ilə endirib.
Qərar 2018-ci ildə çıxarılsa da, cəza müddəti 2016-cı ildən hesablanıb. Saca həmin il oğlunun toyunda həbs edilmişdi və bu səbəbdən cəzasını bu il tamamlayıb. Maçado keçmiş prezidentin vaxtından əvvəl azadlığa çıxmaq üçün güzəştlərdən yararlanmadığını və cəzanı tam çəkdiyini vurğulayıb.
Keçmiş prezidentlərə qarşı korrupsiya işləri
Sacanın işi son on ildə El Salvadorun keçmiş prezidentlərinə qarşı aparılmış bir neçə böyük korrupsiya araşdırmasından biridir. Korrupsiya ittihamları ilə üzləşən dörd keçmiş dövlət başçısından yalnız Saca uzunmüddətli həbs cəzası çəkib.
Keçmiş prezident Mauricio Funes məhkəmə qarşısına çıxmazdan əvvəl El Salvadordan Nikaraquaya gedib. Digər keçmiş prezident Salvador Sánchez Cerén də hüquqi proseslərdən sonra həmin ölkəyə köçüb. Daha bir keçmiş lider Francisco Flores isə korrupsiya işi üzrə məhkəmə başlamazdan əvvəl vəfat edib.
Bu işlər ardıcıl hökumətlər dövründə dövlət sektorunda korrupsiya və siyasi elitanın dövlət resurslarından istifadə etməsi ilə bağlı geniş narahatlıqları üzə çıxarıb.
Siyasi fəaliyyəti və dövlətə ödənilməli vəsaitlər
Saca siyasətə gəlməzdən əvvəl iş adamı və radio aparıcısı kimi fəaliyyət göstərib. O, onilliklər ərzində El Salvadorun aparıcı siyasi qüvvələrindən biri olan mühafizəkar Milli Respublika Alyansının (ARENA) namizədi kimi prezident seçilib.
Sonradan ARENA-dan xaric edilən Saca 2014-cü ildə Milli Birlik üçün Böyük Alyansın (GANA) namizədi olaraq siyasətə qayıtmağa cəhd edib. Lakin ölkənin Ali Məhkəməsi onun namizədliyinin konstitusiya müddəalarını pozduğuna qərar verərək növbəti prezidentlik müddəti uğrunda mübarizə aparmasına mane olub.
Prokurorlar Sacanın dövlət vəsaitlərini şəxsi məqsədləri və siyasi müttəfiqlərini dəstəkləmək üçün yönləndirməkdən ötrü mürəkkəb şəbəkədən istifadə etdiyini, o cümlədən böyük məbləğdə dövlət pulunu partiyasına ötürdüyünü iddia ediblər.
cinayət işi ilə yanaşı, mülki məhkəmələr də Sacanın El Salvador dövlətinə milyonlarla dollar qaytarmasına qərar verib. Həbsdən azad olunması bu maliyyə öhdəliklərini dəyişmir; onlar başa çatmış cinayət cəzasından ayrı qüvvədə qalır.
Sacanın həbs olunması El Salvadorda yüksək vəzifəli şəxslərin korrupsiyasına qarşı mübarizədə mühüm hadisə kimi qiymətləndirilib. Məhkumluq hakimiyyət orqanlarının keçmiş yüksək vəzifəli şəxslərə qarşı işlər aparmağa hazır olduğunu göstərib. Bununla belə, tənqidçilər məsuliyyətə cəlbetmənin qeyri-bərabər və siyasi baxımdan həssas olaraq qaldığını bildiriblər.
Sacanın azadlığa çıxması ölkənin ən tanınmış korrupsiya təqiblərindən birində yeni mərhələnin başlanğıcıdır. İşin irsi El Salvadorda idarəçilik, şəffaflıq və siyasi məsuliyyətlə bağlı ictimai müzakirələrə təsir göstərməkdə davam edir.
