OMM Redaksiyası
Rusiya ilə ABŞ prezidenti Donald Tramp arasında əldə olunan razılaşma çərçivəsində daşınan ilk dizel yanacağı yükünü aparan tanker Şimali Atlantikaya doğru hərəkət edir. Yanacağın ABŞ-a çatdırılıb-çatdırılmayacağı isə hələ bəlli deyil.
“Reuters”in məlumatına görə, cümə günü gəmi izləmə məlumatlarında tankerin Nyu-Yorka doğru hərəkət etdiyi göstərilib. Lakin gəmini idarə edən şirkət sonradan təyinat məntəqəsinin müəyyənləşdirilmədiyini açıqlayıb.
Yük ABŞ-a çatarsa, bu, keçmiş prezident Co Baydenin 2022-ci ildə Rusiya nefti və neft məhsullarının idxalına qadağa qoymasından sonra ölkəyə gətirilən ilk Rusiya dizel yanacağı olacaq.
Tanker son təyinat məntəqəsi barədə göstəriş gözləyir
LSEG-in gəmiçilik məlumatlarına əsasən, Malta bayrağı altında üzən orta ölçülü “Agioi Fanendes” tankeri oktyabrın 22-də Rusiyanın Baltik dənizindəki Primorsk limanında 40 min metrik ton ultraazkükürdlü dizel yanacağı yükləyib. Məlumatda gəminin noyabrın 7-də ABŞ-a çatmasının gözlənildiyi göstərilib.
Yükü kimin aldığı və ya satdığı dərhal məlum olmayıb.
Gəmi izləmə məlumatları yayımlandıqdan sonra tankerin idarəçisi “Eastern Mediterranean Maritime Limited” (EASTMED) gəminin göstəriş gözləyərək Şimali Atlantikaya doğru üzdüyünü bildirib. Şirkət Nyu-Yorkun təyinat məntəqəsi kimi təsdiqlənmədiyini qeyd edib.
EASTMED rəsmisi “Reuters”ə deyib: “Boşaltma limanı və ya ölkəsi hələ təyin edilməyib və yekunlaşdırılmayıb”.
Kreml ilk daşınmanı təsdiqləyib
Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov cümə günü razılaşma çərçivəsində ilk gəminin limandan çıxdığını təsdiqləyib. O, tankerin ABŞ-a, yoxsa başqa bazara yönəldiyini deməyib.
Peskov gündəlik konfrans zəngi zamanı jurnalistlərə bildirib: “Mən bildiyim qədər, Energetika Nazirliyindən artıq ilk tankerin alıcılarına doğru yola çıxdığı barədə məlumat verilib. Bundan sonra tədarüklər sabit templə davam edəcək”.
Tramp razılaşmanı bu ay ABŞ-da noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkilərindən əvvəl kəskin artan dizel qiymətlərini aşağı salmaq səylərinin bir hissəsi kimi elan edib.
O, oktyabrın 9-da Rusiyanın ABŞ-a və dünya bazarlarına dərhal 300 min metrik ton, yaxud 2,25 milyon barel dizel ixrac edəcəyini söyləyib. Bunun ardınca noyabrda 500 min ton, “dərhal sonra isə” 1 milyon ton göndərilməli idi.
Razılaşmaya əsasən, Rusiya dizel ixracına qoyduğu qadağanı ləğv edib.
Tramp Rusiyaya qarşı yönəlmiş yeni ABŞ sanksiyaları qanununun bəzi hissələrinin tətbiqindən də imtina edib. O, qiymətlərin azalmasına kömək etmək üçün ölkələrin fövqəladə ehtiyatlarından daha çox yanacaq buraxmaması halında Avropanı ABŞ-dan dizel ixracının dayandırılması ilə hədələyib.
Digər bazarlara tədarük və ödəniş məsələləri
Rusiyanın baş nazirinin müavini Aleksandr Novak bildirib ki, hər iki ölkənin şirkətləri zəruri müqavilələri yekunlaşdırdıqdan sonra ABŞ-a əlavə tədarüklər həyata keçiriləcək.
Rusiya prezidenti Vladimir Putinin elçisi və ölkənin suveren sərvət fondunun rəhbəri Kirill Dmitriyev ötən həftə ABŞ Maliyyə Nazirliyinin razılaşma ilə bağlı çətin ödəniş məsələlərinin həllinə kömək etmək üçün fonddan xahiş etdiyini deyib. Məsələ ilə tanış mənbə isə bu məlumatın doğru olmadığını bildirib.
Avropa İttifaqının Ukraynadakı müharibəyə görə 2023-cü ilin fevralında Rusiya neft məhsullarına tam embarqo qoymasından sonra Rusiya dizeli əsasən Türkiyə, Braziliya və Afrika ölkələrinə göndərib. Mərkəzi Asiyaya da dəmir yolu ilə tədarük həyata keçirilib.
LSEG və Kpler-in bu həftə yayımladığı gəmiçilik məlumatlarına görə, Moskva ixrac qadağasını ləğv etdikdən sonra Rusiya dizel yükləri ənənəvi istiqamətlərə daşınmağa başlayıb. Ən azı iki tanker Türkiyə və Braziliyaya doğru hərəkət etdiyini göstərib.
Digər tankerlərin təyinat məntəqələri aydın olmayıb. LSEG məlumatlarında Primorskda yüklənən bəzi partiyaların Cəbəllütariq, Atlantik sahili və ya Port Səid istiqamətini göstərdiyi qeyd olunub.
Novak ilin sonunadək Rusiyanın dizel ixracını ayda adi 3–3,5 milyon ton səviyyəsinə qaldıra biləcəyini bildirib.
“Agioi Fanendes”in dənizdə olarkən son limanı barədə göstəriş alacağı gözlənilir. Yükün gəmiçilik məlumatlarında göstərilən noyabrın 7-dən əvvəl, yoxsa sonra ABŞ-a çatdırılması Trampın razılaşması çərçivəsində ilk tədarükün elan edildiyi kimi Amerika sahillərinə gəlib-gəlməyəcəyini müəyyən edəcək.
