OMM Redaksiyası
11 sentyabr 2001-ci il terror hücumlarından 25 il sonra Taliban ABŞ-la yeni münasibətlər qurmağa çalışır. Qrup Vaşinqtonla əlaqələrin diplomatiya, investisiya və ticarət üzərində qurulmasını istəyir.
ABŞ-da 2 977 nəfərin ölümü ilə nəticələnən hücumları “Al-Qaeda” törədib. Həmin vaxt təşkilatın rəhbərliyi, o cümlədən Usamə bin Laden, Talibanın himayəsi altında Əfqanıstanda yerləşirdi.
ABŞ hücumlardan bir neçə həftə sonra Əfqanıstana müdaxilə edərək Taliban hökumətini devirdi. Müharibə 20 il davam etdi və son ABŞ hərbçilərinin ölkədən çıxarılması ilə Taliban 2021-ci ilin avqustunda yenidən hakimiyyətə qayıtdı.
Əfqanıstanın xarici işlər naziri Əmir Xan Müttəqi bildirib ki, Vaşinqtonla münasibətlər yalnız son 20 ildəki münaqişə əsasında qiymətləndirilməməlidir. O, ABŞ investisiyalarını mədənçilik, infrastruktur, kənd təsərrüfatı və ticarət sahələrinə dəvət edib.
Əfqanıstan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Əbdül Qahar Balkhi “AnewZ”ə açıqlamasında Vaşinqtonla münasibətlərin qurulmasının Taliban üçün yeni mövqe olmadığını deyib. Onun sözlərinə görə, “İslam Əmirliyi” 1996-cı ildən etibarən ABŞ da daxil olmaqla bütün ölkələrlə müsbət münasibətlər qurmağa çalışıb və 2001-ci ilə qədər bir neçə rəsmi səfər həyata keçirib.
Balkhi bildirib ki, Taliban münasibətlərin qarşılıqlı maraqlar və iqtisadi inkişaf üzərində qurulmasını istəyir. O, Əfqanıstanın və əfqan vətəndaşlarının 11 sentyabr hadisələrində iştirak etdiyini təkzib edib.
Vaşinqton isə Taliban hökumətini tanımır və insan haqları, eləcə də qadın və qızlara tətbiq olunan məhdudiyyətlərlə bağlı narahatlığını davam etdirir. Taliban hökumətini rəsmi şəkildə tanıyan yeganə ölkə Rusiyadır.
Siyasi analitik və müəllim Obaydullah Bahir bildirib ki, ABŞ-ın Əfqanıstana siyasəti hələ də təhlükəsizlik narahatlıqlarından ciddi şəkildə təsirlənir. Onun fikrincə, Vaşinqton Əfqanıstana əsasən 11 sentyabr hadisələri və təhlükəsizlik prizmasından yanaşır.
Kabil ticarət, investisiya və diplomatik əlaqələrə diqqəti artırsa da, Vaşinqton üçün təhlükəsizlik və insan haqları məsələləri yaxın münasibətlərin qurulmasına əsas maneələr olaraq qalır. 11 sentyabrdan 25 il sonra keçmiş düşmənlər arasında münasibətlər döyüş meydanından diplomatiyaya keçib, lakin tərəflər arasında dərin fikir ayrılıqları hələ də mövcuddur.
