OMM Redaksiyası
Danışıqlardan məlumatlı rəsminin sözlərinə görə, Qətər vasitəçiləri ABŞ və İsraillə müharibəyə son qoymaq üçün İrana yeni təklif təqdim ediblər. “AnewZ” yazır ki, Tehran həftənin sonunadək cavab verməlidir.
Bazar günü təqdim edilən təklif Tehranın və Vaşinqtonun narahatlıqlarını aradan qaldırmaq məqsədilə etimad quruculuğu tədbirlərini əhatə edən yeddi günlük planı nəzərdə tutur. Proses gələn həftənin əvvəlində başlaya bilər, mümkün razılaşmaya isə bir neçə ölkənin zəmanətçi olması planlaşdırılır.
Fevralda başlayan və qlobal gəmiçiliyə, eləcə də neft tədarükünə mane olan münaqişəyə son qoymaq üçün diplomatik səylərə Qətər və Pakistan rəhbərlik edir.
İran sülh üçün şərtlərini açıqlayıb
İranın ali rəhbəri ayətullah Seyid Müctəba Xamenei istənilən razılaşmanın İranın və “müqavimət cəbhəsi” adlandırılan regional müttəfiqlərinin hüquq və maraqlarını qoruması tələbi ilə çıxış edib.
Çərşənbə axşamı Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzai ilə görüşdən sonra yayılan bəyanatda Xamenei mövcud vəziyyəti “nə müharibə, nə də sülh” kimi xarakterizə edib və Tehranın şərtlərinin yerinə yetirilməli olduğunu vurğulayıb.
Tehrandakı AnewZ müxbiri Turac Şiralilunun məlumatına görə, İran müharibəyə son qoymağı və Hörmüz boğazını yeddi gün ərzində açmağı təklif edib. Bunun üçün Vaşinqton Tehranın tələblərini qəbul etməlidir.
Tələblərə iqtisadi təzyiqlərin dayandırılması, ABŞ-ın Fars körfəzi və Oman körfəzindəki İran limanlarına tətbiq etdiyi dəniz blokadasının götürülməsi, eləcə də dondurulmuş İran aktivlərinin azad edilməsi daxildir.
Məlumatlara görə, etimad quruculuğu tədbirlərinin hansı ardıcıllıqla həyata keçirilməsi və Vaşinqtonun İranın nüvə proqramının yekun razılaşmaya daxil edilməsi tələbi danışıqlarda fikir ayrılığı yaradıb.
Regional gərginlik diplomatik səyləri çətinləşdirir
Diplomatik təşəbbüsdən əvvəl Qətər vasitəçiləri, həmçinin Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyənin yüksək vəzifəli təhlükəsizlik və müdafiə rəsmiləri Tehrana səfər ediblər.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp cümə günü İrana zərbə endirməklə bağlı yeni təhdidlər səsləndirib. İran təhlükəsizlik rəsmiləri isə ABŞ və İsrailin hücumları bərpa ediləcəyi təqdirdə Körfəzdə sualtı kabelləri hədəfə almaq planlarının hazırlandığını bildiriblər.
Bu arada, İranla müttəfiq olan Yəmən husiləri son həftələrdə Səudiyyə Ərəbistanına dəfələrlə hücum ediblər və bu, regionda gərginliyi daha da artırıb.
İyun ayında əldə edilmiş müvəqqəti sülh razılaşması qüvvəyə mindikdən qısa müddət sonra qüvvədən düşüb.
Yenilənmiş diplomatik səylər ciddi maneələrlə üzləşir: Tehranla Vaşinqton mümkün razılaşmanın şərtləri və onun necə həyata keçiriləcəyi barədə hələ də ortaq mövqeyə gəlməyiblər.
