OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, Rusiya prezidenti Vladimir Putin oktyabrın 27-də Moskvada keçirilən Qaz İxrac edən Ölkələr Forumunun (GECF) səkkizinci sammitində qaz istehsalçılarını qlobal təchizatı artırmağa və infrastruktura investisiya yatırmağa çağırıb.
Putin artan dünya tələbatını vurğulayaraq yeni yataqlara, emal müəssisələrinə və nəqliyyat infrastrukturuna daha çox investisiyanın vacibliyini qeyd edib. “Qaz təchizatını artırmalıyıq”, – deyən Putin Rusiyanın “amerikalı tərəfdaşlarla birgə iş imkanlarını araşdırdığını” bildirib.
Qaz tələbatı və təchizatına dair proqnozlar
Putinin sözlərinə görə, təbii qaz dünya enerji balansının təxminən dörddə birini təşkil edir. Ötən il qlobal qaz istehlakı 1,2 faiz artaraq 4,2 trilyon kubmetrə çatıb.
O, əsrin ortalarınadək illik tələbatın 5,5 trilyon kubmetrə, beynəlxalq qaz təchizatının isə 1,7 trilyon kubmetrə yüksələ biləcəyini proqnozlaşdırıb.
Putin sənayenin üzləşdiyi çətinliklər sırasında geosiyasi gərginliyi, təchizat marşrutlarının pozulmasını, avadanlıq və texnologiyalara qoyulan məhdudiyyətləri sadalayıb. O, Rusiyanın Avropaya uzanan “Nord Stream” qaz kəmərlərinə zərər vuran partlayışları da xatırladıb.
Rusiya prezidentinin fikrincə, Rusiyanı qlobal qaz bazarlarından sıxışdırıb çıxarmaq cəhdləri xaricdəki istehlakçılar, bizneslər və ev təsərrüfatları üçün ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. O, Avropa ölkələrini Rusiya enerjisindən asılılığı azaltmaqla öz sənaye və sosial sektorlarına zərər vurmaqda ittiham edib.
“Başqası üçün quyu qazma, özün düşərsən”, – deyən Putin bu rus atalar sözünü Avropanın enerji siyasətini tənqid etmək üçün işlədib. O, maneələr tətbiq etmək əvəzinə qaz ixracatçılarını əməkdaşlığı gücləndirməyə, mövcud müqavilələrə əməl etməyə, istehsalçı və istehlakçıların maraqları arasında tarazlıq yaratmağa çağırıb.
İnvestisiya, texnologiya və əməkdaşlıq
Putin qaz sənayesi üçün üç prioritet müəyyənləşdirib: təchizat marşrutlarının gücləndirilməsi, uzunmüddətli investisiyaların artırılması və ixracatçılar arasında texnoloji əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi.
O, enerji infrastrukturuna hücumlar da daxil olmaqla, qaz bazarlarına təhdidlərin qiymətləndirilməsi və sabit təchizatın təmin edilməsi üçün səylərin əlaqələndirilməsi məqsədilə GECF çərçivəsində daha sıx məsləhətləşmələr aparılmasını təklif edib.
Putin istehsalçıları yeni qaz yataqlarını işlətməyə, emal müəssisələrini yeniləməyə, daşınma imkanlarını və mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) infrastrukturunu genişləndirməyə çağırıb. Onun sözlərinə görə, uzunmüddətli müqavilələr alıcılar üçün etibarlı təchizatı təmin edə, istehsalçılara isə yeni layihələri maliyyələşdirmək üçün inam verə bilər.
Rusiya prezidenti bazarda sabitliyi və proqnozlaşdırıla bilməni artırmaq baxımından neft istehsalçılarının OPEC+ çərçivəsində əməkdaşlığını nümunə göstərib, eyni zamanda qaz sektorunun öz ehtiyaclarına uyğun mexanizmlərə ehtiyacı olduğunu vurğulayıb.
Texnologiya sahəsində Rusiyanın LNG istehsalı, dərin qatlarda qaz hasilatı, seysmik kəşfiyyat və qaz yataqlarının rəqəmsal modelləşdirilməsi üzrə yerli imkanlarını inkişaf etdirdiyini deyən Putin bu yenilikləri beynəlxalq tərəfdaşlarla bölüşməyə hazır olduqlarını bildirib. O, nüvə enerjisi və hidroenerji layihələrini də beynəlxalq əməkdaşlıq üçün əlavə imkanlar kimi qeyd edib.
Sammitdə İran prezidenti Məsud Pezeşkian, Qətər əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al Tani, Mozambik prezidenti Daniel Çapo, Ekvatorial Qvineya prezidenti Teodoro Obianq Nqema Mbasoqo və Liviya Prezident Şurasının sədri Məhəmməd əl-Mənfi iştirak edir.
Putinin Pezeşkianla, eləcə də Qətər, Mozambik, Ekvatorial Qvineya və Liviyadan olan nümayəndələrlə ikitərəfli görüşlər keçirməsi gözlənilir.
Təşkilatın məlumatına görə, dünyanın ən böyük təbii qaz istehsalçılarından bəzilərini birləşdirən GECF üzvlərinin payına qlobal sübut olunmuş qaz ehtiyatlarının təxminən 70 faizi düşür. Budəfəki toplantı forumun 2013-cü ildən bəri Moskvada keçirilən ilk sammitidir və üzvlər arasında əməkdaşlığın 25 illiyinə təsadüf edir.
Sammitin etibarlı qaz təchizatı, şaxələndirilmiş ticarət marşrutları və ixracatçı ölkələr arasında daha sıx əməkdaşlıq vasitəsilə enerji təhlükəsizliyini gücləndirməyə yönələn Moskva Bəyannaməsinin qəbulu ilə yekunlaşması nəzərdə tutulur.
