OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev latın qrafikalı özbək əlifbasında dəyişiklikləri nəzərdə tutan qanunu oktyabrın 21-də təsdiqləyib. Yeni əlifba türk dünyasında işlədilən digər əlifbalara, o cümlədən Azərbaycan və Türkiyə əlifbalarına daha yaxın olacaq.
Dəyişikliklərə əsasən, “o”, “g”, “sh” və “ch” hərfləri və birləşmələri müvafiq olaraq “ö”, “ğ”, “ş” və “ç” ilə əvəzlənəcək. “ng” birləşməsi isə əlifbadan çıxarılacaq. Yeni əlifba 28 hərfdən və apostrofdan ibarət olacaq; hazırkı əlifbada 26 hərf və üç hərf birləşməsi var.
Prezident Administrasiyasının rəhbəri Saida Mirziyoyeva bildirib ki, məqsəd özbək yazı sistemindəki çatışmazlıqları aradan qaldırmaq və özbək dilinin rəqəmsal mühitdə istifadəsini asanlaşdırmaqdır.
Mövcud sənədlər və pul vahidləri qüvvədə qalacaq. Ölkədə dərsliklər mərhələli şəkildə yenilənəcək.
Məktəblilər yeni əlifbaya 2027-ci ildə, birinci sinif şagirdlərindən başlayaraq keçəcəklər. Dərsliklərin tam yenilənməsinin 2031-ci ilədək başa çatdırılması gözlənilir.
Özbəkistan 1929–1940-cı illərdə latın əlifbasından istifadə edib, 1940-cı ildən sonra isə kiril qrafikasına keçib. Sovet İttifaqından müstəqilliyini elan etdikdən sonra ölkə yenidən latın qrafikasına qayıdıb. Əlifbanın ilkin variantında 33 hərf olub. 1995-ci ildə bəzi hərflər “sh”, “ch”, “o”, “g” və “ng” birləşmələri ilə əvəzlənib, “c” hərfi isə çıxarılıb.
Kiril qrafikasından latın qrafikasına keçidin 2000-ci ilədək tamamlanması nəzərdə tutulsa da, Özbəkistanda hər iki yazı sistemi hələ də istifadə olunur.
