OMM Redaksiyası
Kolumbiya Prezidenti Abelardo De La Espriella ölkədəki qanunsuz silahlı qruplarla hökumət arasında aparılan bütün sülh danışıqlarını rəsmən dayandırıb. Qərar keçmiş prezident Qustavo Petronun “Total Peace” təşəbbüsü çərçivəsində yaradılmış dialoq mexanizmlərinə son qoyur.
Cümə günü imzalanan bir sıra icra qərarları ilə sülh proseslərində iştirak edən hökumət nümayəndələri və danışıqlar aparan şəxslərin səlahiyyətləri ləğv edilib. Prezident Administrasiyası bəyanatında “dialoq proseslərinə, sosial-hüquqi forumlara və saxta sülhə” son qoyulduğunu bildirib.
Qərar Kolumbiyanın Milli Azadlıq Ordusu (ELN), keçmiş Kolumbiya İnqilabçı Silahlı Qüvvələrinin (FARC) dissident qrupları, “Clan del Golfo” cinayət təşkilatı, eləcə də Medellin, Buenaventura və Kibdo şəhərlərində fəaliyyət göstərən şəhər dəstələri ilə danışıqlara təsir edir.
De La Espriella bildirib ki, illərlə davam edən danışıqlar zorakılığın azalmasına gətirməyib, əksinə, silahlı qrupların təsir imkanlarını və cinayət fəaliyyətini genişləndirməsinə şərait yaradıb. Onun sözlərinə görə, danışıqlarda iştirak edən nümayəndələrə, vasitəçilərə və digər şəxslərə ödənilən qonorar üçün 7 milyarddan çox Kolumbiya pesosu, yəni təxminən 1,7 milyon dollar xərclənib.
Prezident qeyd edib ki, bu məbləğə səfər, mühafizə, logistika və danışıqlar üçün yaradılmış xüsusi toplanış zonaları ilə bağlı əlavə xərclər daxil deyil.
Yeni hökumət danışıqların yerinə daha sərt hüquq-mühafizə strategiyası tətbiq etmək niyyətindədir. De La Espriellanın sözlərinə görə, silahlı qrupların qarşısında iki seçim olacaq: könüllü şəkildə ədliyyə orqanlarına təslim olmaq və ya dövlətin təhlükəsizlik qüvvələrinin tam gücü ilə üzləşmək.
“Silahı yerə qoymağa səmimi şəkildə hazır olduğunu bildirənlər ədliyyə sisteminə təslim olmalıdır. Mülki əhaliyə qarşı zorakılıq törətməkdə davam edənlərlə isə təhlükəsizlik qüvvələrinin qanuni və legitim imkanları çərçivəsində mübarizə aparılacaq”, – prezident deyib.
De La Espriella hökumətinin cinayət fəaliyyəti ilə məşğul olan təşkilatlara siyasi tanınma və xüsusi hüquqi güzəştlər verməyəcəyini də vurğulayıb. Rəsmilər gələcək siyasətin narkotik ticarəti, hədə-qorxu və zorakılıqla məşğul olan qruplarla siyasi razılaşmalardan deyil, polis və hərbi əməliyyatların gücləndirilməsindən ibarət olacağını bildirirlər.
Qərar Kolumbiyanın daxili münaqişəyə yanaşmasında ciddi dəyişiklik kimi qiymətləndirilir. Petro administrasiyası zorakılığı azaltmaq və silahlı qrupları cinayət fəaliyyətindən uzaqlaşdırmaq məqsədilə müxtəlif qruplarla eyni vaxtda danışıqlar aparırdı.
Keçmiş prezident Xuan Manuel Santos isə Kolumbiyanın dialoqdan tamamilə imtina etmək əvəzinə, FARC-la 2016-cı ildə imzalanmış sülh sazişinin tam icrasına diqqət yetirməli olduğunu bildirib. Nobel Sülh mükafatı laureatı olan Santosun sözlərinə görə, kənd yoxsulluğu, narkotik ticarəti və keçmiş münaqişə zonalarında təhlükəsizlik problemləri sülh prosesinin gələcəyi ilə sıx bağlıdır.
Kolumbiyada daxili münaqişə altı onillikdən artıqdır davam edir. 2016-cı il FARC sazişi ölkənin bəzi bölgələrində zorakılığı əhəmiyyətli dərəcədə azaltsa da, xüsusilə kokain istehsalı və narkotik daşınması marşrutları ilə əlaqəli ərazilərdə silahlı qruplar hələ də fəaliyyət göstərir.
