OMM Redaksiyası
İran Tehranda Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyənin yüksək vəzifəli rəsmiləri ilə keçirilən təhlükəsizlik danışıqlarından sonra “yeni və müsbət atmosferin” yarandığını bəyan edib. Regionda gərginlik artmaqda davam edir.
“AnewZ”in məlumatına görə, İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzai Məkkə Müdafiə Paktının üç qurucu ölkəsinin rəsmiləri ilə danışıqlardan sonra bu fikri səsləndirib.
Dördtərəfli görüşdə Möhsün Rzai, Səudiyyə Ərəbistanının müdafiə naziri Xalid bin Salman, Pakistan ordusunun rəhbəri, feldmarşal Asim Munir və Türkiyə Milli Kəşfiyyat Təşkilatının rəhbəri İbrahim Kalın iştirak ediblər.
Görüşdən sonra yayılan birgə bəyanatda dörd ölkənin “əməkdaşlığın, xüsusilə regional sülh və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi üzrə müzakirələri davam etdirmək” barədə razılığa gəldiyi bildirilib.
Möhsün Rzai İranın dövlət xəbər agentliyi IRNA-ya deyib ki, iştirakçılar “Qərbi Asiyada təhlükəsizliyin regionun özündən qaynaqlanmalı və istənilən xarici müdaxilənin qarşısı alınmalı olduğu” barədə razılığa gəliblər.
Danışıqlar Ankaranın, İslamabadın və Ər-Riyadın müdafiə əməkdaşlığını dərinləşdirmək səylərindən sonra keçirilib. Məkkə Paktı adlanan üçtərəfli saziş regional təhlükəsizlik narahatlıqlarının artdığı avqust ayında imzalanıb.
Tehran pakta qoşulmaqda maraqlı olduğunu bildirib və Səudiyyə Ərəbistanı ilə Yəməndəki husilər arasında dialoqa yardım etməyi təklif edib.
Görüş İranda tənqid olunub
Diplomatik nikbinliyə baxmayaraq, görüş İranda tənqidlə qarşılanıb. Tehranda nəşr olunan “Kayhan” qəzetinin baş redaktoru Hüseyn Şəriətmədari iştirakçı ölkələrin niyyətlərini və danışıqların İranın maraqlarına xidmət edib-etməyəcəyini sual altına alıb.
O, çərşənbə axşamı dərc olunan köşə yazısında Səudiyyə Ərəbistanı hökumətinin 2025-ci ildəki 12 günlük müharibədə və 2026-cı ildəki Ramazan müharibəsində ABŞ-ın tərəfdaşlarından biri olduğunu yazıb. Şəriətmədari Türkiyənin NATO üzvü olduğunu, NATO-nun ABŞ və “sionist rejim”in İrana qarşı son hərbi hücumlarında neytral mövqe tutmadığını, Pakistanın isə ABŞ-ın göstərişi ilə İranla quru sərhədlərini bağladığını iddia edib.
Şəriətmədari üç ölkənin regional təhlükəsizliyə sadiqliyini də şübhə altına alıb və onların Tehranla bağlı mövqelərini əsaslı şəkildə dəyişib-dəyişmədiklərini soruşub: “Yuxarıda adı çəkilən üç ölkə ABŞ-a və sionist rejimə arxa çevirərək regional təhlükəsizliyi təmin etmək üçün İrana qoşulubmu? Bunun qəti şərti Amerikanın regiondan çıxarılmasıdır”.
O, cavabın mənfi olduğunu və bunun əksini göstərən heç bir əlamətin olmadığını yazaraq, həmin ölkələrin Tehran görüşündə iştirakının əsl məqsədini sual edib.
İranın ali rəhbərinin təyin etdiyi Şəriətmədari nümayəndə heyətlərinin Tehranda iştirakını İran İslam Respublikasının artan regional nüfuzunun və ABŞ-la “sionist rejim”ə vurduğu ağır məğlubiyyətin göstəricisi kimi təqdim edib.
Komandirlər Hörmüz boğazına baş çəkib
Diplomatik danışıqlar Hörmüz boğazı ətrafında hərbi fəallığın artdığı bir vaxtda keçirilib. İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi, general Abdullahi bazar ertəsi Fars körfəzi və Oman körfəzi sahillərindəki hərbi bazalara səfəri zamanı Tehranın strateji su yoluna “ümumi nəzarəti” saxladığını bildirib.
Abdullahi İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu və nizami ordunun yüksək rütbəli komandirləri ilə birlikdə bazalara baş çəkib. Bu səfər ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri Bred Kuperin boğaza səfərindən bir gün sonra baş tutub.
Fars körfəzini Oman körfəzi ilə birləşdirən Hörmüz boğazı İranla ABŞ arasında əsas mübahisə nöqtələrindən biri olaraq qalır və iki ölkə arasında gərginliyin azaldılması səylərini çətinləşdirir.
