OMM Redaksiyası
“Counterpoint Research”in oktyabrın 27-də açıqladığı məlumatlara görə, “iPhone 18 Pro” və “iPhone 18 Pro Max” modellərinin dünya üzrə satışları təqdimatdan sonrakı ilk üç həftədə əvvəlki seriya ilə müqayisədə 3,1 faiz artıb. “AnewZ” yazır ki, satışlar Çində 29 faiz yüksəlib, ABŞ-da 4 faiz, Yaponiyada isə 27 faiz azalıb.
Bu fərqlər Azərbaycandakı alıcılar üçün də sual yaradır: qlobal istehsal xərclərinin artması yerli bazarda “iPhone” qiymətlərinə təsir göstərə bilərmi?
Smartfonların qiymətinə təsir edən amillər
“Counterpoint Research”in oktyabrın 12-də dərc etdiyi “Market Monitor” hesabatına əsasən, 2026-cı ilin üçüncü rübündə dünya üzrə smartfon tədarükü illik müqayisədə 20 faiz azalaraq həmin dövr üçün son 14 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb.
Araşdırma şirkəti geriləməni istehsalda vacib komponentlər olan DRAM və NAND yaddaş çiplərinin bahalaşması və qıtlığı ilə əlaqələndirib. “Counterpoint Research”in hesablamasına görə, istehsalçılar artan xərcləri alıcılara ötürdükcə 2026-cı ildə dünya üzrə smartfonların pərakəndə qiymətləri indiyədək 20 faiz yüksəlib.
Üçüncü rübdə qlobal smartfon tədarükündə “Samsung” 23 faiz bazar payı ilə ilk sırada yer alıb. “Apple”ın payı isə tədarükün illik azalmasına baxmayaraq, həmin dövr üçün ən yüksək göstərici olan 22 faizə çatıb.
İstehsalçılar xərclərin artmasına müxtəlif yollarla cavab verib. “Counterpoint Research”in məlumatına görə, “OPPO” və “vivo” bəzi başlanğıc və orta seqmentli telefonların qiymətini qaldırıb, “Xiaomi” isə ucuz modellərə yönəlməsini azaldaraq mənfəəti qorumaq üçün tədarük planlarını dəyişib.
Məlumatlar premium smartfonlara tələbatın nisbətən dayanıqlı qaldığını, daha münasib qiymətli modellərin isə bahalaşma təzyiqi ilə üzləşdiyini göstərir.
Çində artım, ABŞ və Yaponiyada azalma
“Counterpoint Research” Çində “iPhone 18 Pro” satışlarının 29 faiz artmasını qismən məhsulun daha əlçatan olması və rəqib flaqman modellərin bahalaşması ilə izah edib. Şirkətin oktyabrın 19-da yayımladığı ayrıca hesabatına görə, 2026-cı ilin üçüncü rübündə Çinin ümumi smartfon bazarında tədarük illik müqayisədə 10 faiz azalıb.
Həmin rübdə Çin bazarında tədarükün 21,3 faizi “Huawei”nin, 19,5 faizi isə “Apple”ın payına düşüb. “Counterpoint Research” standart “iPhone 18” modelinin təqdimatının təxirə salınmasının daha bahalı Pro modellərinə tələbatı artıra biləcəyini də qeyd edib.
Şirkət ABŞ-da satışların zəifləməsini qismən qiymətlərin artması və alıcıların yeni modellərdə əvvəlki versiyalarla müqayisədə az yenilik görməsi ilə əlaqələndirib. “Apple”ın sentyabrda açıqladığı yeniliklərə A20 Pro prosessoru, dəyişən diafraqmalı yeni 48 meqapiksellik əsas kamera, daha uzun batareya ömrü və genişləndirilmiş süni intellekt imkanları daxildir.
ABŞ-da 256 GB yaddaşlı “iPhone 18 Pro”nun başlanğıc qiyməti 1 199 dollar müəyyən edilib. Bununla belə, “Counterpoint Research”in məlumatlarına görə, yeniliklər bütün bazarlarda satışların artmasına səbəb olmayıb.
Yaponiyada 256 GB yaddaşlı “iPhone 18 Pro” satışa çıxarkən 219 800 yenə təklif edilib. 2025-ci ilin sentyabrında təqdim olunan eyni yaddaş tutumlu “iPhone 17 Pro”nun başlanğıc qiyməti isə 179 800 yen olub. İki təqdimat arasındakı fərq 40 000 yen, yaxud təxminən 22,2 faizdir.
Qiymət artımı “iPhone 18 Pro”nun ilk satışlarında 27 faizlik azalma ilə eyni dövrə təsadüf edib, lakin bu məlumatlar bahalaşmanın azalmanın səbəbi olduğunu sübut etmir. “Counterpoint Research” Yaponiyada tələbatı zəiflədən amillər sırasında valyuta məzənnəsi təzyiqlərini də göstərib.
Azərbaycanda qiymətə nə təsir edir?
Azərbaycandakı səlahiyyətli satıcılardan biri 256 GB yaddaşlı “iPhone 18 Pro”nu 3 589 manata təklif edir. “Apple”ın ABŞ üçün müəyyən etdiyi 1 199 dollarlıq başlanğıc qiymət müqayisə üçün göstərici sayıla bilər, ancaq vergi, distribusiya və digər yerli xərclər nəzərə alınmadan birbaşa müqayisə aparmaq olmaz.
İdxal olunan smartfonların qiymətinə beynəlxalq topdansatış xərcləri, daşınma, vergilər, distribusiya xərcləri və pərakəndə satıcıların qiymət siyasəti təsir edir. Mövcud ehtiyatlar və təchizat müqavilələri də qlobal istehsal xərclərindəki artımın yerli pərakəndə qiymətlərə təsirini gecikdirə bilər.
“Counterpoint Research”in araşdırması yaddaş çiplərinin bahalaşmasının dünya üzrə smartfon qiymətlərini artırdığını göstərir. Bununla belə, şirkətin məlumatlarında Azərbaycandakı satıcıların “iPhone” qiymətlərini yenidən artırmağı planlaşdırdığına dair dəlil yoxdur.
Beləliklə, Azərbaycanda qiymətlərin gələcəkdə necə dəyişəcəyi hələ aydın deyil. Qlobal istehsal xərcləri artır, lakin bunun yerli mağazalardakı qiymətlərə təsir edib-etməyəcəyi məlum deyil.
“Apple”ın Çin, ABŞ və Yaponiyadakı fərqli satış göstəriciləri smartfon istehsalçılarının qarşısındakı çətinliyi göstərir: artan istehsal xərclərini qarşılamaqla yanaşı, alıcıları premium cihazların getdikcə yüksələn qiymətinə inandırmaq.
