OMM Redaksiyası
AnewZ-in məlumatına görə, Britaniyanın Baş naziri Endi Börnham gələn həftə keçiriləcək Birlik Sammiti ərəfəsində ölkəsinin tarixi köləlikdəki roluna görə rəsmi üzr istənilməsi çağırışlarına açıq olduğunu bildirib. Sammitdə ondan maliyyə təzminatı tələbləri ilə üzləşəcəyi gözlənilir.
Börnham şənbə günü, oktyabrın 31-də “The Guardian” qəzetində dərc olunan məqaləsində Britaniyanın transatlantik kölə ticarətindən zərər çəkənlərlə strukturlaşdırılmış dialoq təklif etdiyini yazıb. Həmin ticarət zamanı ən azı 12,5 milyon afrikalı qaçırılaraq köləliyə satılıb.
O bildirib ki, Britaniya dövləti adından rəsmi üzr istənilməsi çağırışlarını dinləmək bu prosesin mühüm hissəsi olacaq və əlavə edib: “Buna açığam”.
Bununla belə, Börnham maliyyə təzminatını istisna edib. O, indiki Britaniya vətəndaşlarının “başqa dövrdə, başqa qanunlar altında baş vermiş və onların şəxsən iştirak etmədiyi” tarixi haqsızlıqlara görə məsuliyyət daşıya bilməyəcəyini əsas gətirib.
Bunun əvəzinə, Börnham borclarla bağlı yeni təşəbbüs irəli sürmək istədiyini deyib. Təklifə daha həssas ölkələrə borclarını daha uzun müddət ərzində və daha əlverişli faizlərlə ödəməyə kömək etmək daxildir.
XV–XIX əsrlər arasında milyonlarla afrikalı avropalı tacirlər tərəfindən köləliyə satılıb. Transatlantik Kölə Ticarəti Məlumat Bazasının məlumatına görə, Britaniya Atlantik okeanı üzərindən təxminən 3,2 milyon insan daşıyıb. Bu ticarət 1833-cü ildə qadağan edilib.
Birlik ölkələrinin hökumət başçılarının sammiti gələn həftə Antiqua və Barbudada keçiriləcək. Karib hövzəsi ölkələrinin liderlərinin təzminat ədaləti tələblərini irəli sürəcəyi gözlənilir. Bu tələblər çox vaxt borcların yüngülləşdirilməsi, inkişaf maliyyələşməsi, təhsil, səhiyyə və iqlimə davamlılıq məsələlərini əhatə edir.
Sammitdən əvvəl Karib hövzəsinə səfər edən Kral III Çarlz bildirib ki, “keçmişin böyük iztirablarını və haqsızlıqlarını etiraf etməyimiz yalnız düzgün olardı”.
Antiqua və Barbuda Baş naziri Qaston Braun Börnhamın açıqlamalarını əhəmiyyətli və müsbət inkişaf adlandırıb, praktiki yardım təkliflərini alqışlayıb. Bununla yanaşı, o, “Facebook” səhifəsində Karib hövzəsinin təzminat ədaləti ilə bağlı uzunmüddətli mövqeyinin dəyişmədiyini yazıb.
Barbadosun Baş naziri Mia Mottli də Börnhamın rəsmi üzr istəməyə açıq olmasını və dialoq təklifini müsbət qarşılayıb, lakin təzminat məsələsində fikir ayrılıqlarının qaldığını qeyd edib.
