OMM Redaksiyası
Payızın gəlişi ilə bazarlarda qoz, fındıq, şabalıd və badamın yeni məhsulu satışa çıxarılıb. Alıcıların sözlərinə görə, qiymətlər ötən illə müqayisədə böyük fərq göstərmir. Satıcılar isə bəzi çərəzlərin bu il daha münasib qiymətə təklif edildiyini deyirlər.
"Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM" xəbər verir ki, bazarda diqqət çəkən məqamlardan biri isə məhsulların hələ tam qurumamasıdır. Yaş qoz və digər yeni yığılmış çərəzlərdə su miqdarı çox olduğundan, alıcılar onların çəkisinin real çəkidən daha çox gəldiyini bildirirlər.
Qozun qiyməti 5-6 manat civarındadır
Alıcıların sözlərinə görə, qozun qiyməti hazırda əsasən 5-6 manat arasında dəyişir. Bəzi alıcılar ötən illə müqayisədə ciddi bahalaşma olmadığını, hətta müəyyən hallarda qiymətlərin bir qədər aşağı olduğunu bildirirlər.
Bazarda səsləndirilən fikirlərə görə, ötən il qozun qiyməti bəzi yerlərdə 7-9 manat civarında olub. Bu il isə yeni məhsulun bazara çıxması ilə qiymətlər daha münasib görünür.
Satıcılar da bu il məhsulun daha bol olduğunu və bunun qiymətlərə təsir etdiyini deyirlər.
“Keçən illəri 8 manat, 9 manat, 10 manata idi, çox baha idi. Keçən il məhsul bir az az oldu deyə qiyməti qalxdı. Amma bu il məhsul bol olduğuna görə bir az yaxşıdır.”
Başqa bir satıcı isə bildirib ki, qozun maya dəyəri təxminən 4 manat 50 qəpik-5 manat təşkil edir və üzərinə əsasən 50 qəpik, ən çoxu isə 1 manat əlavə olunur.
İsmayıllıda çərəzlər Bakıya nisbətən daha ucuzdur
Qoz, fındıq və şabalıdın geniş becərildiyi rayonlardan biri olan İsmayıllıda da yeni məhsul satışa çıxarılıb. Burada qiymətlərin paytaxtla müqayisədə bəzi hallarda daha aşağı olduğu bildirilir.
Satıcıların sözlərinə görə, məhsul birbaşa bağdan və ya yetişdirildiyi ərazidən alındıqda qiymət daha münasib olur. Məsələn, yerində 1 kiloqram qoz 3 manata təklif edilirsə, məhsul bazara çatdıqdan sonra onun qiyməti 5-7 manata qədər yüksələ bilir.
Bunun səbəbi yalnız satıcının qazancı deyil. Məhsulun daşınması, çeşidlənməsi, saxlanması və satışa hazırlanması da son qiymətə təsir göstərir.
Şabalıdın qiyməti 20 manata çatır
Hazırda ən yüksək qiymətə satılan çərəzlərdən biri şabalıddır.
Satıcıların sözlərinə görə, bir-iki həftə əvvəl şabalıdın maksimum satış qiyməti təxminən 15 manat olub. Köhnə məhsulun tükənməsi və yeni şabalıdın satışa çıxması ilə qiymətlərdə artım müşahidə edilir.
Hazırda iri və seçmə şabalıdın 1 kiloqramı 20 manata qədər satılır. Orta ölçülü şabalıdın qiyməti isə 14-15 manat civarındadır.
Satıcılar yeni məhsulun bazara daha çox daxil olması ilə şabalıdın qiymətinin aşağı düşə biləcəyinə ümid edirlər.
Fındıq ötən illə müqayisədə ucuzlaşıb
Fındıqda isə fərqli mənzərə müşahidə olunur. Satıcıların sözlərinə görə, bu il fındığın qiyməti ötən illə müqayisədə daha aşağıdır.
Hazırda fındığın kiloqramı təxminən 4-5 manat civarında təklif edilir. Satıcılar ötən il yığım dövründə qiymətin 7-8 manat olduğunu bildirirlər.
Badamın qiyməti isə hazırda təxminən 6 manatdır. Satıcılar məhsulun bazara daha çox daxil olması ilə qiymətin bir qədər aşağı düşəcəyini gözləyirlər.
Ləpə halında satılan çərəzlər niyə bahadır?
Çərəzlərin qiymətinə təsir edən əsas amillərdən biri də onların hansı formada satılmasıdır.
Qoz, fındıq və digər məhsullar ləpə halında təmizlənərək satışa çıxarıldıqda qiymət əhəmiyyətli dərəcədə artır. Belə məhsulların qiyməti qabıqlı çərəzlərlə müqayisədə iki-üç dəfə yüksək ola bilər.
Burada qiymət fərqinin yalnız satıcının qazancı ilə bağlı olmadığı bildirilir. Məhsulun qabığının təmizlənməsi, çeşidlənməsi, daşınması, saxlanması və digər proseslər də son qiymətə əlavə olunur.
Dünya bazarındakı qiymətlər Azərbaycana da təsir edir
Ekspertlərin fikrincə, qoz, fındıq və digər çərəzlərin qiymətini yalnız yerli bazardakı tələb müəyyən etmir.
Bu məhsullar həm ixrac, həm də idxal bazarı ilə əlaqəli olduğundan dünya bazarında baş verən dəyişikliklər Azərbaycandakı qiymətlərə də təsir göstərir.
“Bu bazar ticari məhsullardan formalaşdığına görə və ixrac bazarları olduğuna görə, eyni zamanda daxili bazarda da idxal məhsulları mühüm rol oynadığına görə dünya bazarında baş verən qiymət prosesləri qoz, fındıq kimi məhsulların qiymətinin müəyyənləşməsində rol oynayır.”
Ekspertin sözlərinə görə, gələcəkdə qiymətlərin necə dəyişəcəyi də əsasən dünya bazarındakı proseslərdən asılı olacaq.
Çərəzlərin qiyməti bundan sonra ucuzlaşa bilər?
Hazırda bazarda yeni məhsulun satışa çıxması ilə qiymətlər arasında fərqlər müşahidə olunur. Xüsusilə şabalıdın yeni məhsulunun bazara daxil olması onun qiymətini hələlik yüksək saxlayır.
Qoz və fındıqda isə ötən illə müqayisədə daha münasib qiymətlər müşahidə olunur. Məhsulun bazara çıxışı artdıqca bəzi çərəzlərin qiymətində də dəyişiklik gözlənilir.
Beləliklə, payızın əsas məhsullarından olan qoz, fındıq, şabalıd və badamın qiyməti həm məhsulun yetişdirildiyi bölgədən paytaxta qədər keçdiyi mərhələlərdən, həm də dünya bazarındakı qiymətlərdən asılıdır. Hazırkı mənzərəyə görə, xüsusilə yeni yığılmış qoz və fındıqda qiymətlər nisbətən münasibdir, şabalıd isə digər çərəzlərlə müqayisədə daha yüksək qiymətə satılır.
