OMM Redaksiyası
Avqust 2026 qlobal miqyasda indiyədək qeydə alınan ən isti ay olub. Avropa İttifaqının "Kopernik" İqlim Dəyişikliyi Xidmətinin məlumatına görə, ay ərzində orta temperatur XIX əsrin sənaye öncəsi göstəricisindən 1,65°C yüksək olub.
Avqust 2026 qlobal orta temperatur baxımından 2023-cü ilin iyulu ilə eyni rekord göstəricini bölüşüb. Bu, 2025-ci ilin noyabrından bəri qlobal temperaturun ilk dəfə sənaye öncəsi səviyyədən 1,5°C-dən çox yüksəlməsi deməkdir.
2015-ci il Paris Sazişi çərçivəsində 200-ə yaxın ölkə uzunmüddətli perspektivdə qlobal istiləşməni 1,5°C həddini keçməməsi üçün səylər göstərməyə razılaşıb. Bununla belə, bir ay ərzində temperaturun bu həddi aşması saziş üzrə hədəfin uzunmüddətli baxımdan artıq pozulduğu anlamına gəlmir.
Ekstremal hava hadisələri artıb
Rekord istilər dünyanın müxtəlif bölgələrində bir sıra ekstremal hava hadisələri və iqlimlə bağlı fəlakətlərlə eyni vaxta təsadüf edib. Alimlərin bildirdiyinə görə, iqlim dəyişikliyi Nepal və Tibetdə ölümcül torpaq sürüşmələri və qəfil daşqınlara səbəb olan şəraitə təsir göstərmiş ola bilər. Bununla belə, istiləşmənin dəqiq rolu hələ araşdırılır.
İndoneziyadan Yunanıstan və Belçikaya qədər müxtəlif ölkələrdə meşə yanğınları yayılıb. Macarıstan və Rumıniyada isə ciddi quraqlıq müşahidə olunub. Qərbi Avropada tarixdə ən isti yay qeydə alınıb, çaylarda suyun səviyyəsinin və torpaqdakı rütubətin kəskin azalması isə təkrar istilik dalğalarından zərər çəkən fermerlərə əlavə təzyiq yaradıb.
Avropa Orta Müddətli Hava Proqnozları Mərkəzindən Samanta Börcess bildirib ki, iqlim dəyişikliyi artıq uzaq və mücərrəd anlayış olmaqdan çıxaraq insanların gündəlik həyatını pozur. O, əriyən yolları, deformasiyaya uğrayan dəmir yolu xətlərini, məktəblərin bağlanmasını, xəstəxanalarda artan yükü və rekord meşə yanğınlarını Avropanın yüksələn temperaturlara həssaslığının nümunələri kimi göstərib.
Okeanlarda da rekord istilik qeydə alınıb
İstiləşmə dünya okeanlarına da təsir edib. Qütb bölgələri istisna olmaqla, okeanların səth temperaturu istənilən ay üzrə qeydə alınmış ən yüksək göstərici ilə eyni səviyyəyə çatıb.
Tropik Sakit okeanda inkişaf edən El-Ninyo hava fenomeni rekord temperaturların formalaşmasına təsir göstərib. El-Ninyonun qarşıdakı aylarda güclənəcəyi və kömür, neft və qazın yandırılması nəticəsində onsuz da istiləşən planetdə temperaturu daha da artıra biləcəyi proqnozlaşdırılır.
