OMM Redaksiyası
“AnewZ”in 10 noyabr tarixli icmalında ABŞ prezidenti Donald Trampın üzləşdiyi beş əsas məsələ nəzərdən keçirilib: Yaxın Şərqdə gərginlik, “Silicon Valley”də qalmaqal, ölkə daxilində siyasi geriləmə və Ukrayna ilə bağlı çətin diplomatik proses.
Ukrayna danışıqları və Yaxın Şərqdə gərginlik
Rusiya və Ukrayna arasında ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqların noyabrın 10-11-də Əbu-Dabidə bərpa olunması planlaşdırılır. ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşnerin də müzakirələrdə iştirakı gözlənilir. Danışıqlarda ərazi mübahisələri, müharibədən sonrakı təhlükəsizlik zəmanətləri, gərginliyin azaldılması tədbirləri və humanitar məsələlər müzakirə olunacaq.
Avropa ölkələrinin danışıqlarda iştirakı ilə bağlı fikir ayrılığı prosesi artıq çətinləşdirir. Fransa danışıqlarda iştirak etmək niyyətində olduğunu bildirib, Kreml isə rəsmi müzakirələrdə yalnız Rusiya, Ukrayna və ABŞ-ın iştirak edəcəyini vurğulayır. Ərazi və təhlükəsizlik məsələlərində ciddi fikir ayrılıqları qalır. Buna görə də dərhal sülh sazişinə nail olmaq əvəzinə, daha bir əsir mübadiləsi və ya danışıqları davam etdirmək barədə razılaşma əldə olunması daha mümkün görünür.
ABŞ prezidenti Donald Tramp Fars körfəzi ölkələrinin müraciətlərindən sonra İrana qarşı yeni hərbi zərbələri dayandırıb, lakin Hörmüz boğazındakı ABŞ blokadasının qüvvədə qaldığını bildirib. Bu qərar yeni hücumlara fasilə yaratsa da, Vaşinqtonun Tehran üzərindəki təzyiqini aradan qaldırmır.
Blokadanın davam etməsi dünyanın enerji daşımaları üçün ən mühüm marşrutlarından biri ətrafında gərginliyi artırır. Dəniz nəqliyyatına məhdudiyyətlər qüvvədə olduğu halda zərbələrə verilən fasilənin daha geniş gərginlik azalmasına gətirib çıxarıb-çıxarmayacağı sual doğurur.
“Nvidia” rəhbəri ilə bağlı araşdırma və G7-nin addımları
Trampın sözlərinə görə, Federal Təhqiqat Bürosu (FBI) “Nvidia” şirkətinin baş icraçı direktoru Censen Huanın Pekinə məlumat ötürməkdə şübhəli bilinən çinli iş qadını ilə əlaqələrini araşdırır. Prezident bazar ertəsi bildirib ki, Huan həmin qadının Çin kəşfiyyatı üçün işlədiyindən xəbərsiz olduğunu ona deyib.
“Nvidia”nın direktorlar şurası Huanın xarici kəşfiyyat əməliyyatının hədəfi olub-olmadığını ayrıca araşdırmağa başlayıb. Şirkətin səhmləri bazar ertəsi 4 faizdən çox ucuzlaşıb. Səhmdarlar isə münasibətlərin gizlədildiyi iddiası ilə kollektiv iddia qaldırılmasını təklif ediblər. Çin Xarici İşlər Nazirliyi casusluq ittihamlarını əsassız adlandırıb.
Parisdə G7 ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin görüşündə Aİ-nin xarici siyasət üzrə rəhbəri Kaya Kallas Rusiyanı Ukraynadakı müharibəyə son qoymaq üçün danışıqlar aparırmış kimi davranmaqda ittiham edib. O, bazar ertəsi “Reuters”ə Moskvanın ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə bərpa olunacaq sülh danışıqları ərəfəsində xoş niyyət göstərmədiyini deyib və Rusiyaya təzyiqin artırılmasına çağırıb.
Fransa bununla yanaşı, narkotik qaçaqmalçılığına qarşı əməkdaşlığı gücləndirmək məqsədilə G7-nin dəstəklədiyi və 14 beynəlxalq limanı birləşdirən şəbəkə yaradıb. Təşəbbüs gömrük orqanlarını, hüquq-mühafizə qurumlarını və beynəlxalq təşkilatları bir araya gətirərək məlumat mübadiləsini yaxşılaşdırmağa və cinayətkar təchizat zəncirlərini pozmağa yönəlib.
Tramp ölkə daxilində də siyasi təzyiqlə üzləşir. “Reuters” və “Ipsos”un bazar ertəsi başa çatan sorğusuna əsasən, ötən həftə aralıq seçkilərdə respublikaçıların məğlubiyyətindən sonra onun reytinqi siyasi karyerasının ən aşağı göstəricilərinə yaxın səviyyədə qalıb.
Qiymətlərin artması ilə bağlı narahatlıq Respublikaçılar Partiyasına təzyiqi artırır və administrasiyanın daxili siyasi çətinliklərini dərinləşdirir. Sorğunun nəticələri Trampın xarici siyasət gündəliyini həyata keçirdiyi vaxt üzləşdiyi təzyiqin daha bir göstəricisidir.
