OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, G7 ölkələrinin xarici işlər nazirləri bazar ertəsi, noyabrın 9-da Parisdə bir araya gələcəklər. Tərəflər Demokratların ABŞ-da aralıq seçkilərdə qazandığı uğurun Prezident Donald Trampın xarici siyasətinə, xüsusilə Ukrayna və Yaxın Şərqə yanaşmasına təsir edib-etmədiyini qiymətləndirəcəklər.
Görüş Vaşinqtonun ən yaxın müttəfiqlərinə seçkilərin nəticələrinin ABŞ administrasiyasının beynəlxalq münasibətlərə yanaşmasını dəyişib-dəyişmədiyini dəyərləndirmək üçün ilk fürsəti verəcək. Bununla belə, diplomatlar ABŞ-ın ənənəvi çoxtərəfli diplomatiyaya qayıdacağını gözləməmək barədə xəbərdarlıq ediblər.
Bir neçə G7 diplomatı Demokratların qazandığı uğurların Ağ Evin siyasi manevr imkanlarını məhdudlaşdıra biləcəyini deyib. Bununla yanaşı, onlar xarici siyasətə nəzarətin Trampın əlində qaldığını vurğulayıblar.
Fransada həftələrlə davam edən etirazlardan sonra təhlükəsizlik səbəbilə görüş qısa müddətdə Marseldən Parisə köçürülüb. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio iştirak edəcək; bu, seçkilərdən sonra onun Vaşinqtonun müttəfiqləri qarşısında ilk çıxışı olacaq. Rubio, həmçinin 2028-ci il prezident seçkilərində Respublikaçılar Partiyasının mümkün namizədi hesab edilir.
Ukrayna müzakirələrin əsas mövzusu olacaq
Noyabrın 10-da Əbu-Dabidə Ukrayna, Rusiya və ABŞ arasında keçirilməsi gözlənilən üçtərəfli danışıqlardan əvvəl G7 görüşündə Ukraynadakı müharibənin müzakirələrin əsas mövzusu olacağı gözlənilir.
Fransa, Britaniya, Almaniya, NATO və Avropa Komissiyasının nümayəndələrinin də Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtında olacağı gözlənilir. Onlar üçtərəfli danışıqlara qatılmayacaqlar.
Diplomatlar Rusiyanın Ukraynanın enerji infrastrukturuna hücumları artırdığı barədə xəbərdarlıq ediblər. Bu strategiya qış aylarında milyonlarla insanın elektrik enerjisiz qalmasına səbəb ola bilər.
Cəbhə xətləri əsasən sabitləşsə də, rəsmilər yaxın vaxtlarda böyük hərbi irəliləyiş ehtimalını az görürlər. Ukraynanın “Patriot” raket əleyhinə sistemləri üçün tutucu raket və digər hava hücumundan müdafiə vasitələrinin çatışmazlığı da ciddi narahatlıq doğurur.
G7 nazirlərinin Kiyevə əlavə hərbi, maliyyə və enerji yardımını, eləcə də Moskvaya təzyiqi davam etdirmək tədbirlərini müzakirə edəcəkləri gözlənilir.
Danışıqlarda Avropanın birliyi də gündəmə gələ bilər. İtaliyanın Baş naziri Corcia Meloni bu yaxınlarda ölkələr ayrı-ayrılıqda diplomatik təşəbbüslər irəli sürməyə davam edərsə, Avropanın müharibəni bitirmək səylərində nüfuzunu itirmək riski ilə üzləşəcəyini bildirib.
İran və Livan mövzuları gərginlik yarada bilər
Yaxın Şərq, xüsusilə İran, görüşün digər əsas mövzularından olacaq. ABŞ-ın bir sıra müttəfiqləri müharibə ilə bağlı şübhələrini ifadə edib və Amerikanın yeni hərbi addımlarının regiondakı qeyri-sabitliyi dərinləşdirəcəyindən ehtiyatlandıqlarını bildiriblər.
Vaşinqtonla Parisin Livanla bağlı fikir ayrılıqları da müzakirə oluna bilər. Fransa mövcud razılaşmaları əvəzləmək üçün Livanın cənubunda BMT-nin dəstəklədiyi yeni təhlükəsizlik çərçivəsi təklif edir. Təkliflər arasında Fransa və İtaliyanın birgə beynəlxalq qüvvə yaratması ehtimalı da var.
Vaşinqton Fransa təkliflərinin bəzilərini dəstəkləməyə tərəddüd edir. Mövcud razılaşmaların ilin sonunda başa çatması nəzərdə tutulduğundan, G7 görüşü müttəfiqlər arasındakı fikir ayrılıqlarını azaltmaq üçün fürsət yarada bilər.
G7-yə Britaniya, Kanada, Fransa, Almaniya, İtaliya, Yaponiya və ABŞ, eləcə də Avropa İttifaqı daxildir. Parisdəki görüşdə Ukrayna, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, Cənubi Koreya və Braziliyanın nazirləri də iştirak edirlər.
Münaqişələrdən başqa, görüş aralıq seçkilərdən sonra Vaşinqtonun müttəfiqlərinin ABŞ siyasətinə nə dərəcədə təsir göstərə biləcəyini də sınağa çəkəcək. Diplomatlar Demokratların uğurlarına baxmayaraq, Trampın xarici siyasətində böyük dəyişiklik gözləmirlər. Avropa liderlərinin qarşısında Vaşinqtonla əməkdaşlığı qorumaqla yanaşı, təhlükəsizlik və diplomatiya sahəsində mümkün fikir ayrılıqlarına hazır olmaq vəzifəsi durur.
