OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla münaqişəyə son qoymaq səylərinin dalana dirəndiyi və Vaşinqtonla Tehran arasında mümkün razılaşmanın şərtləri üzrə ciddi fikir ayrılıqlarının qaldığı bir vaxtda bazar ertəsi Qətərin baş nazirini Ağ Evdə qəbul edəcək.
Ağ Evin cədvəlinə əsasən, Tramp həmçinin Qətərin xarici işlər naziri olan Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman əl-Tani ilə qapalı qapılar arxasında danışıqlar aparacaq. ABŞ rəsmisi vitse-prezident Cey Di Vensin də Qətər lideri ilə görüşməsinin gözlənildiyini bildirib.
Rubio İranla danışıqlarda irəliləyiş olmadığını deyib
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bazar günü İranla danışıqlarda az irəliləyiş əldə edildiyini və yaxın vaxtlarda razılaşma əldə olunmasının real görünmədiyini deyib. O, bu açıqlamanı Floridadan Parisdə keçiriləcək G7 xarici işlər nazirlərinin toplantısına yola düşməzdən əvvəl verib.
Rubio Trampın diplomatiyaya üstünlük verdiyini bildirib, lakin Tehranın tələblərini sərt tənqid edib. “Sıçrayışın astanasında olduğumuzu deməzdim. Hazırda danışıqlar o qədər də məhsuldar olmayıb, çünki İranın tələbləri sadəcə qəbuledilməz deyil, bəzi hallarda hədsiz, gülünc və həqiqətən də real deyil”, – o deyib.
Rubio əlavə edib ki, liderlər bəzən düzgün addım olduğuna inandıqları halda ictimaiyyət arasında populyar olmayan siyasət yürütməli olurlar. İranla münaqişə Trampa qarşı seçicilərin narazılığına səbəb olan məsələlərdən biri olub.
Tramp bazar günü danışıqlarda mənalı irəliləyiş əldə olunacağı və güclü razılaşma bağlanacağı təqdirdə İrana qarşı əlavə zərbələr endirməyi əmr etməsinin çətin olduğunu deyib. Bununla yanaşı, hərbi əməliyyatlar bərpa olunarsa, ABŞ-ın körpülər də daxil olmaqla, infrastruktur obyektlərini hədəf kimi müəyyənləşdirdiyini bildirib.
Parisdə G7 toplantısında İran və Ukrayna müzakirə olunacaq
Qətərin baş naziri Vaşinqtonda Trampla görüşərkən G7 xarici işlər nazirləri ABŞ-ın xarici siyasətinin gələcək istiqamətinin qeyri-müəyyən olduğu bir vaxtda Parisdə toplaşırlar.
Dörd G7 diplomatı bildiriblər ki, Trampın aralıq seçkilərdə məğlubiyyətinin Vaşinqtonun Ukrayna, Yaxın Şərq və ən yaxın müttəfiqləri ilə münasibətlərə yanaşmasını dəyişib-dəyişməyəcəyini qiymətləndirmək istəyirlər. Diplomatların fikrincə, demokratların uğurları Ağ Evin imkanlarını məhdudlaşdıra bilər, lakin onlar ABŞ-ın ənənəvi çoxtərəfli siyasətə qayıdacağını gözləməmək barədə xəbərdarlıq ediblər. Xarici siyasətə nəzarət Trampın əlində qalır.
Fransada həftələrlə davam edən etirazlardan sonra təhlükəsizlik narahatlıqları səbəbindən toplantı qısa müddət əvvəl Marseldən Parisə köçürülüb. Bu, Rubionun seçkilərdən sonra müttəfiq ölkələrin nümayəndələri ilə ilk görüşü olacaq. O, 2028-ci il prezident seçkilərində namizəd ola biləcək şəxslərdən biri hesab edilir.
İran məsələsinin müzakirələrdə mühüm yer tutacağı gözlənilir. Vaşinqtonun G7 tərəfdaşları müharibəyə dəfələrlə şübhə ilə yanaşıb və ABŞ-ın əlavə hərbi addımlarının böhranı bitirmək əvəzinə daha da dərinləşdirə biləcəyindən narahat olduqlarını bildiriblər.
G7-yə Böyük Britaniya, Kanada, Fransa, Almaniya, İtaliya, Yaponiya və ABŞ daxildir; Avropa İttifaqı da toplantıda iştirak edir. Ukrayna, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, Cənubi Koreya və Braziliyadan olan nazirlər də görüşə qatılır.
Ukrayna toplantının digər əsas mövzularından olacaq. Görüş Ukrayna, Rusiya və ABŞ-ın çərşənbə axşamı Əbu-Dabidə keçirilməsi planlaşdırılan üçtərəfli danışıqlarından bir gün əvvəl baş tutur.
Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barro bazar günü Fransa, Böyük Britaniya, Almaniya, NATO və Avropa Komissiyasının nümayəndələrinin də Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtında olacağını bildirib.
Avropanın diplomatik yanaşması ilə bağlı fikir ayrılıqları da gündəmə gələ bilər. İtaliyanın baş naziri Corcia Meloni noyabrın 5-də üzv ölkələr ayrı-ayrılıqda diplomatik təşəbbüslər irəli sürməyə davam edib vahid strategiya və nümayəndə barədə razılığa gəlməsələr, Avropanın müharibəyə son qoymaq səylərində kənarda qala biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Diplomatlar Ukraynadakı müharibənin vəziyyətini ağır qiymətləndirərək cəbhə xəttinin əsasən sabitləşdiyini və bunun ərazi baxımından böyük irəliləyiş ehtimalını azaltdığını bildiriblər. Onların sözlərinə görə, Rusiya qışda ölkə üzrə elektrik enerjisinin kəsilməsinə nail olmaq məqsədilə Ukraynanın enerji infrastrukturunu sistemli şəkildə hədəfə almağa keçib.
Diplomatlar “Patriot” raketdən müdafiə sistemləri üçün tutucu raketlərin və digər hava hücumundan müdafiə sistemlərinin çatışmazlığının Kiyevin ən təcili hərbi zəifliyi olaraq qaldığını deyiblər. Onların bildirdiyinə görə, G7 toplantısının əsas məqsədlərindən biri Moskvaya təzyiqi saxlamaqla yanaşı, Ukrayna üçün əlavə hərbi, maliyyə və enerji yardımı təmin etməkdir.
İtaliyanın xarici işlər naziri Antonio Tacani görüşdə artan hibrid təhdidlərin də müzakirə olunacağını bildirib. O, bu yaxınlarda özünə məxsus şəxsi məlumatların qaranlıq internetdə dərc edildiyini və hakerləri Rusiyayönlü adlandırdığını deyib.
Avropada təyyarələrə qarşı saxta təhdidlərdən tutmuş supermarketlərə edilən kiberhücumlara qədər oxşar hadisələr qeydə alınıb.
