OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, “SpaceX”in 52 metr hündürlüyündəki “Starship” kosmik gəmisi orbitdə 22 saatlıq uçuşdan sonra şənbə günü Texasdakı “Starbase” buraxılış meydançasına qayıdıb. Gəmi ilk dəfə buraxıldığı qüllədəki iri mexaniki qolların arasına enib. Bu üsul şirkətin tam təkrar istifadə edilə bilən raket hazırlamaq məqsədinin əsas mərhələlərindən biridir.
Qalın buludların arasından enən “Starship” mühərriklərini yenidən işə salaraq şaquli vəziyyətə keçib və mühərrikləri işlək halda qüllənin “Mechazilla” adlanan qollarına doğru yavaş-yavaş enib. Kosmosdan qayıdarkən yaranan yüksək istilikdən qaralmış gəmi mühərriklərini söndürdükdən sonra hərəkətsiz vəziyyətdə qalıb. Bu, raket sisteminin indiyədək həyata keçirdiyi ən uzun missiya olub.
İki mərhələli raketin aşağı hissəsi olan “Super Heavy” gücləndiricisi “Starship”i cümə günü, noyabrın 13-də “SpaceX”in Texasdakı “Starbase” obyektindən kosmosa çıxarıb. Lakin gücləndirici buraxılışdan təxminən 10 dəqiqə sonra buraxılış meydançasına qayıda bilməyib və şirkətin raketin hər iki hissəsini ilk dəfə geri qaytarmaq planı baş tutmayıb.
“Starship” Yer ətrafında 14 dövrə vurduqdan və 22,5 saatdan çox uçduqdan sonra uğurla geri qayıdıb. Bu, raketin çoxmilyardlıq sürətli inkişaf prosesində mühüm mühəndislik mərhələsi sayılır.
Cümə günü axşamı orbitdə, təxminən 260 kilometr yüksəklikdə uçan “Starship” 26 “Starlink” peykini yerləşdirib. Şənbə günü Sakit okean üzərində şərqə doğru hərəkət edərkən mühərriklərindən birini işə salaraq atmosferə enməyə başlayıb.
Gəminin saatda təxminən 17 min mil (27 358,848 kilometr) olan orbital sürəti Texasın cənubundakı, Meksika körfəzi sahilində yerləşən “SpaceX” obyektləri üzərində səsdən sürətli sərbəst eniş zamanı azalıb. İlon Mask və “SpaceX” mühəndisləri gəminin tutulmasından bir neçə saat sonra onu yoxlamağa başlayıblar.
“Ship 42 əla görünür!” – Mask “X” platformasında yazıb, buraxılış qülləsindən çəkilmiş foto və videoları paylaşıb.
“Starship”in qayıdışı raketlərin təkrar istifadəsinə doğru irəliləyişdir
“SpaceX”in qlobal buraxılış sənayesindəki mövqeyi 2010-cu ildən bəri 700-dən çox uçuş həyata keçirən “Falcon 9” raketinə əsaslanır. Bu raketin birinci mərhələsi təkrar istifadə olunur, yükü orbitə çatdıran ikinci mərhələsi isə hər uçuşdan sonra okeana düşür.
Mask “Starship”dən kosmosa uçub geri qayıda bilən, kommersiya təyyarələrinə bənzər sürət və qaydada fəaliyyət göstərən, uçuşlar arasında minimum təmir tələb edən raket sistemi yaratmaq istəyir.
Şənbə günü “Starship”in geri qaytarılması bu məqsədə doğru mühüm mərhələ olsa da, “SpaceX” hələ bir missiya çərçivəsində raketin hər iki mərhələsini geri qaytara bilməyib. Bu baş verərsə, orbitə buraxılış sisteminin hər iki hissəsinin ilk dəfə geri qaytarılması olacaq.
