OMM Redaksiyası
SpaceX şirkətinin yeni nəsil “Starship” raketi bazar ertəsi ilk dəfə orbitə çıxıb. Uçuş zamanı mühərriklərdən birinin gözlənilmədən sönməsinə baxmayaraq, aparat 26 yeni “Starlink” peykini orbitə yerləşdirib.
40 mərtəbəli pilotsuz raket Texasdakı “Starbase” kompleksindən buraxılıb. Bu, “Starship”in 2023-cü ildən bəri 14-cü uçuşu olub. Əvvəlki 13 missiya suborbital mərhələdə qalmışdı.
Mühərrik problemi missiyanı qısaldıb
Aparat kosmosa çıxdıqdan sonra üç əsas mühərrikdən biri fəaliyyətini dayandırıb. İlk mərhələdə SpaceX orbitə çıxış cəhdinin həyata keçirilməyəcəyini açıqlasa da, mühəndislər sonradan orbitə daxil olmaq üçün zəruri mühərrik işə salmasının mümkün olduğunu müəyyənləşdiriblər.
Bu manevr uğurla baş tutub və “Starship” planlaşdırılan orbital trayektoriyaya çatıb. Mühərrik problemi səbəbindən missiyanın müddəti planlaşdırılan 10 saatdan təxminən üç saata endirilib.
“Super Heavy” gücləndiricisinin də eniş zamanı mühərriklərində problem yaranıb. Buna baxmayaraq, gücləndirici Meksika körfəzində idarə olunan suya eniş həyata keçirib.
26 yeni “Starlink” peyki yerləşdirilib
Orbitə çatdıqdan sonra “Starship” təxminən 269 kilometr yüksəklikdə 26 yeni nəsil “Starlink V3” peykini buraxıb.
SpaceX-in təsisçisi İlon Mask bütün peyklərin uğurla yerləşdirildiyini və normal işlədiyini bildirib. “V3” peykləri əvvəlki nəsillə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə daha yüksək məlumat ötürmə imkanına malikdir. Onların şirkətin genişzolaqlı internet şəbəkəsinin daha sürətli genişləndirilməsinə xidmət edəcəyi gözlənilir.
“Starship” gələcəkdə SpaceX-in hazırda istifadə etdiyi “Falcon 9” raketlərindən daha böyük “Starlink” peyk qruplarını orbitə çıxarmaq üçün nəzərdə tutulub.
Missiyanın SpaceX və NASA üçün əhəmiyyəti
“Starship”in orbitə çıxması SpaceX üçün mühüm mərhələ hesab olunur. Şirkət raketdən gələcəkdə tez-tez peyk buraxılışları və ekipajlı missiyalar üçün istifadə etməyi planlaşdırır.
Raket NASA-nın astronavtları Aya qaytarmağı və orada uzunmüddətli fəaliyyət qurmağı hədəfləyən “Artemis” proqramında da əsas rol oynayır.
Uçuş zamanı işlək peyklər daşınsa da, missiya sınaq xarakteri daşıyıb. SpaceX “Starship” kosmik aparatını Sakit okeana idarə olunan enişdən sonra geri götürməyi planlaşdırmayıb.
Uğurlu orbital uçuş ayrı-ayrı imkanların nümayiş etdirildiyi, lakin tam orbital missiyanın baş tutmadığı əvvəlki sınaqlardan sonra reallaşıb. SpaceX gələcəkdə “Starship”i tamamilə təkrar istifadə olunan raketə çevirməyi və onu ənənəvi raketlərlə müqayisədə daha yüksək tezliklə buraxmağı hədəfləyir.
