AnewZ-nin məlumatına görə, Pakistan bu ayın sonunda Məkkə Müdafiə Alyansının müdafiə üzrə ali komitəsinin üçüncü iclasına ev sahibliyi edəcək. Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyə hərbi əməkdaşlığı gücləndirməyə və kollektiv müdafiə öhdəliklərini irəli aparmağa çalışır.
Baş nazirin müavini, xarici işlər naziri İshaq Dar iclasın keçiriləcəyini noyabrın 16-da İslamabadda İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının nazirlər toplantısından sonra açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, üç ölkə növbəti rəsmi görüşün Pakistanda keçirilməsi barədə razılığa gəlib, lakin dəqiq tarix hələ müəyyənləşməyib.
Məkkə Müdafiə Alyansı kollektiv müdafiə sazişinə əsaslanır
Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyə 2026-cı il avqustun 7-də Məkkə Birgə Müdafiə Sazişini imzalayıb. Sazişə əsasən, üzvlərdən birinə silahlı hücum hər üç ölkəyə edilmiş hücum kimi qəbul edilir.
Alyansın Strateji Siyasi və Müdafiə Komitəsində üç ölkənin xarici işlər və müdafiə nazirləri, eləcə də yüksək rütbəli hərbi rəsmilər təmsil olunur.
İslamabaddakı görüşdən əvvəl komitə oktyabrın 5-də Ər-Riyadda fövqəladə iclas keçirib. Görüş Yəməndəki husi hərəkatına aid edilən Səudiyyə Ərəbistanına hücumlar fonunda baş tutub. Komitənin ilk iclası avqustun 31-də İstanbulda keçirilib.
Ər-Riyaddakı danışıqlarda üç ölkə hərbi qüvvə və imkanların Səudiyyə Ərəbistanına sürətlə göndərilməsi ilə bağlı razılaşıb. Həmçinin istefada olan pakistanlı general-leytenant Nauman Mahmud alyansın üç il müddətinə ilk baş katibi təyin edilib.
Alyansın genişləndirilməsi müzakirə oluna bilər
Dar sazişi daha geniş regional təhlükəsizlik mexanizminin təməli kimi təqdim edib və ölkələrin ümumi təhlükəsizlik təhdidlərinə qarşı öz mexanizmlərini yaratmalı olduğunu bildirib.
Xarici işlər naziri sazişin kollektiv özünümüdafiə məqsədi daşıdığını və BMT Nizamnaməsinin fərdi və kollektiv özünümüdafiə hüququnu tanıyan 51-ci maddəsinə uyğun olduğunu deyib.
Dar alyansın üç təsisçi ölkədən kənara genişlənə biləcəyini də bildirib. Onun sözlərinə görə, digər ölkələrin iştirakı alyansın institusional strukturu formalaşdıqdan sonra nəzərdən keçirilə bilər. Nazir bu prosesin təxminən bir il çəkə biləcəyini ehtimal edib.
İstanbulda keçirilən ilk iclasda Səudiyyə Ərəbistanında daimi katibliyin yaradılması barədə razılıq əldə olunub. Quruma ilkin mərhələdə üç il müddətinə pakistanlı baş katib rəhbərlik edəcək.
İslamabaddakı qarşıdakı danışıqlarda alyansın institusional strukturunun gücləndirilməsi və daha sıx müdafiə əməkdaşlığı üçün prosedurların hazırlanması gözlənilir.
Görüş sazişin daha strukturlaşdırılmış regional təhlükəsizlik tərəfdaşlığına çevrilməsi istiqamətində növbəti addım ola bilər. Bununla yanaşı, alyansın uzunmüddətli rolu və mümkün genişlənməsi ilə bağlı suallar qalır.