Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan bazar ertəsi Brüsseldə regional təhlükəsizliyin və nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsinə həsr olunan danışıqlarda iştirak edib. “AnewZ”in məlumatına görə, görüş artan geosiyasi gərginlik və qlobal ticarət marşrutlarında yaranan fasilələr fonunda keçirilib.
Aİ Xarici İşlər Şurasının himayəsi ilə təşkil olunan Regionlararası Təhlükəsizlik və Əlaqəlilik üzrə İkinci Nazirlər Görüşünə Aİ üzvü olan ölkələrin, Qara dəniz regionunun, Cənubi Qafqazın və Mərkəzi Asiyanın nümayəndələri qatılıblar.
Diplomatik mənbələrin bildirdiyinə görə, iştirakçılar Orta Dəhliz, İnkişaf Yolu, Üç Dəniz Təşəbbüsü və Aİ-nin dəstəklədiyi “Global Gateway” daxil olmaqla, əsas regional əlaqəlilik layihələrinin inkişaf yollarını müzakirə ediblər.
Görüşdən sonra jurnalistlərə danışan Fidan bildirib ki, müzakirələrdə münaqişələrin Qara dənizdə, eləcə də strateji əhəmiyyətli Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında gəmiçiliyə təsiri də nəzərdən keçirilib.
Türkiyə alternativ ticarət marşrutlarını təşviq edir
Türkiyə artan geosiyasi gərginlik və təchizat zəncirlərindəki fasilələr fonunda Avropa ilə Asiya arasındakı strateji mövqeyindən istifadə edərək alternativ tranzit marşrutlarını təşviq etməyə çalışır.
Xəzərdən keçən Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu, Orta Dəhliz adı ilə də tanınır. O, Çinlə Avropanı Mərkəzi Asiya, Xəzər dənizi, Cənubi Qafqaz və Türkiyə üzərindən birləşdirir.
2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğalından sonra bu marşrutun strateji əhəmiyyəti artıb və Asiya ilə Avropa arasında quru ticarət əlaqələrinin şaxələndirilməsi səyləri sürətlənib.
Ankara, həmçinin İraqın Böyük Fao limanını Türkiyə üzərindən Avropaya dəmir yolları və avtomobil yolları şəbəkəsi ilə birləşdirmək üçün nəzərdə tutulan, milyardlarla dollar dəyərində İnkişaf Yolu infrastruktur layihəsini dəstəkləyir.
2024-cü ildə Türkiyə, İraq, Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri layihənin irəlilədilməsi üçün dördtərəfli anlaşma memorandumu imzalayıblar.
Üç Dəniz Təşəbbüsünün məqsədi Baltik, Qara və Adriatik dənizləri arasında yerləşən Avropa ölkələrində nəqliyyat, enerji və rəqəmsal infrastrukturu gücləndirməkdir.
2021-ci ildə başladılan Aİ-nin “Global Gateway” strategiyası isə 2027-ci ilədək davamlı infrastruktura və regionlararası əlaqəliliyə yönələn 300 milyard avro (təxminən 350 milyard dollar) investisiyanın səfərbər edilməsini hədəfləyir.
Münaqişələr mühüm dəniz marşrutları üçün risk yaradır
Bazar ertəsi keçirilən görüş silahlı münaqişələrin dünyanın ən mühüm dəniz ticarət marşrutlarına təsiri ilə bağlı narahatlıqların artdığı vaxta təsadüf edib.
Qara dəniz qlobal taxıl ixracı üçün mühüm marşrutdur. Hörmüz boğazı isə beynəlxalq neft və qaz daşımalarında vacib rol oynayır.
Bab əl-Məndəb boğazı Qırmızı dənizi Ədən körfəzi ilə birləşdirir və Süveyş kanalına gedən, eləcə də oradan çıxan gəmilər üçün əsas keçidlərdən biridir.