OMM Redaksiyası
Səudiyyə Ərəbistanı, Pakistan və Türkiyə oktyabrın 5-də Ər-Riyadda keçirilən fövqəladə görüşdə Məkkə Birgə Müdafiə Sazişinin praktiki icrasına başlamaq barədə razılığa gəlib. Tərəflər razılaşdırılmış hərbi qüvvə və imkanların Səudiyyə Ərəbistanına sürətlə yerləşdirilməsini qərara alıblar.
Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı birgə bəyanatda ölkələrin kollektiv müdafiə öhdəliklərini dərhal praktiki şəkildə həyata keçirməyə başlayacaqları bildirilib. Yerləşdirmə təsdiqlənmiş razılaşmalara və hər bir ölkənin qanunlarına uyğun aparılacaq.
Bəyanatda qüvvələrin sayı və yerləşdirmə müddəti göstərilməyib, husilər isə adbaad qeyd olunmayıb.
Ər-Riyaddakı görüşdə kimlər iştirak edib
Görüşə Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri şahzadə Feysəl bin Fərhan, müdafiə naziri şahzadə Xalid bin Salman və Baş Qərargah rəisi general Fəyyad bin Hamed əl-Rüveili ev sahibliyi edib.
Türkiyəni xarici işlər naziri Hakan Fidan, müdafiə naziri Yaşar Gülər və Baş Qərargah rəisi general Səlcuq Bayraktaroğlu, Pakistanı isə baş nazirin müavini və xarici işlər naziri Məhəmməd İshaq Dar, müdafiə naziri Xavaca Asif və Müdafiə Qüvvələrinin komandanı, ordu qərargah rəisi feldmarşal Asim Munir təmsil edib.
Müdafiə sazişinin baş katibi vəzifəsinə Pakistanın istefada olan general-leytenantı Numan Mahmud təyin olunub.
Tərəflər hücumları pisləyib, Yəməndəki vəziyyəti müzakirə ediblər
Üç ölkə Məkkə və Mədinənin hədəfə alınması cəhdlərini, eləcə də mülki və iqtisadi obyektlərə hücumları “ən kəskin şəkildə” pisləyib. Sentyabrda Səudiyyə Ərəbistanı Məkkənin hava məkanına daxil olmamış husilərə məxsus pilotsuz uçuş aparatını məhv etdiyini açıqlamışdı. Husilər isə bu iddianı “köhnəlmiş yalan” adlandırmışdı.
Şahzadə Xalid bin Salman “X” sosial şəbəkəsində komitənin hücumlara görə məsuliyyət daşıyanlara qarşı kollektiv çəkindirmə tədbirlərini işə salmaq barədə razılığa gəldiyini yazıb.
Hakan Fidan görüşün Yəməndəki vəziyyətə görə daha erkən keçirildiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, tərəflər münaqişənin dialoq yolu ilə sülh şəraitində həllini də müzakirə ediblər.
Səudiyyə Ərəbistanının dəstəklədiyi Yəmən qüvvələri husilərin 12 illik müharibə ərzində ələ keçirdiyi bütün əraziləri geri almaq məqsədilə hücuma başlayıb. Oktyabrın 5-də onlar husilərin nəzarətində olan sahil ərazilərinin böyük hissəsini geri aldıqlarını bildiriblər.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi bazar günü Yəmənə “yeni müdaxilənin” vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirəcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Husilər isə bazar ertəsi Ər-Riyaddakı Kral Xalid Beynəlxalq Hava Limanı da daxil olmaqla, Səudiyyə Ərəbistanındakı hədəflərə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələr endirdiklərini iddia ediblər. Ər-Riyad bu iddianı təsdiqləməyib.
Məkkə Birgə Müdafiə Sazişini avqustun 7-də Səudiyyə Ərəbistanı vəliəhdi Məhəmməd bin Salman, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif imzalayıb. Sazişə əsasən, üç ölkədən birinə hücum hamısına hücum kimi qiymətləndirilir. Razılaşma 2025-ci ilin sentyabrında imzalanmış Səudiyyə Ərəbistanı-Pakistan müdafiə sazişindən sonra əldə olunub.
Pakistanın xarici işlər naziri daha altıdan çox ölkənin sazişə qoşulmaq istədiyini bildirib. Lakin pakt tam işlək vəziyyətə gələnədək üzvlük müraciətlərinə baxıla bilməz; bu proses bir ilə qədər çəkə bilər.
