OMM Redaksiyası
İsveçdə bazar günü keçiriləcək parlament seçkisi öncəsi mərkəz-sol müxalifət hakim sağ blokundan cüzi fərqlə öndədir. Bu vəziyyət Sosial Demokratların lideri Maqdalena Anderssonu baş nazir postuna qayıtmaq üçün əsas namizədə çevirir.
Andersson dörd ildir müxalifətdədir və “Indikator Opinion” şirkətinin 5-10 sentyabr tarixlərində 5 642 seçici arasında keçirdiyi sorğunun nəticələrinə əsasən, Mühafizəkarlar Partiyasının lideri Ulf Kristerssonu əvəz edə bilər.
Sol yönümlü dörd partiya birlikdə 50,8 faiz dəstək toplayıb. Bu nəticə parlamentdə təxminən 180 yerə uyğun gəlir. Hakim koalisiya və onu dəstəkləyən ifrat sağçı “İsveç Demokratları” partiyası isə 47,6 faiz səs və 169 mandat əldə edə bilər.
Anderssonun rəhbərlik etdiyi blok bu il keçirilən bütün sorğularda öndə olub. Lakin son həftələrdə fərq azalıb. Son üç sorğuda müxalifət təxminən 10 mandat üstünlüyü ilə irəlidədir.
Sərtləşdirilmiş miqrasiya siyasəti
Ulf Kristersson İsveçdə miqrasiya siyasətinin sərtləşdirilməsinə rəhbərlik edib və ölkəni vaxtilə tanındığı liberal yanaşmadan uzaqlaşdırıb. O bildirib ki, sağ blok seçkidə qalib gələrsə, “İsveç Demokratları” ilk dəfə hökumətə daxil olacaq.
“İsveç Demokratları” daha əvvəl neonasizmlə əlaqələrinə görə üzr istəyib. Seçki Avropanın digər ölkələrində də ifrat sağçı partiyaların mövqelərini gücləndirdiyi bir vaxtda keçirilir.
Müxalifətdə fikir ayrılıqları
Mərkəz-solun qələbəsi hakimiyyətə asan qayıdış demək deyil. Müxalifət partiyaları Sosial Demokratların rəhbərliyi ilə hökumətin necə formalaşdırılacağı barədə fikir ayrılığı yaşayır.
Mərkəz Partiyası və Sol Partiya digərinin hökumətdə iştirakı halında koalisiyaya qoşulmayacağını açıqlayıb. Tərəflər milyarderlər üçün vergi tətbiqi və İsveçdə yeni nüvə reaktorlarının tikilib-tikilməməsi məsələlərində də fərqli mövqelərə malikdir.
Bu fikir ayrılıqları uzunmüddətli danışıqlara və müxalifət partiyalarının yalnız bir qisminin daxil olduğu azlıq hökumətinin yaranmasına səbəb ola bilər.
İki blok Ukraynaya dəstək, hərbi xərclərin artırılması və əhalinin artan yaşayış xərclərinin öhdəsindən gəlməsinə kömək göstərilməsi məsələlərində əsasən razılaşır. Bununla belə, seçki kampaniyasında sosial təminat, miqrasiya və cinayətkarlıq əsas mövzular olaraq qalır.
Södertörn Universitetinin dosenti Nikolas Aylott kampaniyada hər hansı məsələnin açıq şəkildə üstünlük qazanmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, mərkəz-solun qalib gəlməsi hələ də daha ehtimallıdır, lakin yay aylarının əvvəlindən bu yana üstünlük azalıb.
Sosial Demokratlar ən böyük partiya olaraq qalır
Sorğuya əsasən, Sosial Demokratlar 28,6 faiz dəstəklə İsveçin ən böyük partiyasıdır. Bu göstərici 2022-ci il seçkisi ilə müqayisədə 1,7 faiz bəndi azdır.
Hakim blokda ən böyük partiya olan “İsveç Demokratları”nın dəstəyi isə 18,3 faizdir. Bu, 2022-ci illə müqayisədə 2,2 faiz bəndi azalma deməkdir. Partiya hökumətə formal şəkildə daxil olmadan hakim koalisiyanı dəstəkləyir və kabinetdə heç bir vəzifə tutmur.
