OMM Redaksiyası
İsrail Britaniyanın Şərqi Qüdsdəki konsulluğunun bağlanmasını əmr edib və 12 Britaniya vətəndaşının ölkəyə girişini qadağan edib. Bu qərar Londonun Qərb sahilindəki İsrail məskənləri ilə bağlı idxalı məhdudlaşdıracağını və məskənlərin genişləndirilməsində iştirak edən şəxslərə və şirkətlərə sanksiya tətbiq edəcəyini açıqlamasından sonra qəbul olunub.
İsrailin xarici işlər naziri Gideon Sa’ar bildirib ki, tədbirlər Baş nazir Benyamin Netanyahunun razılığı ilə hazırlanıb. Qərara əsasən, Britaniya nümayəndələri Kiryat-Qatdakı Qəzzaya Beynəlxalq Dəstək Mərkəzindən çıxarılacaq, həmçinin Britaniyanın Qərb sahilində Fələstin Muxtariyyəti qüvvələrinə təlim keçməsi dayandırılacaq.
Sa’ar İsrailə girişinə qadağa qoyulan 12 seçilmiş britaniyalı məmur və digər vətəndaşı “antisemit və İsrailə qarşı fəaliyyət”də, eləcə də “İsrail dövlətinin mövcudluğunun özünü inkar etmək”də ittiham edib. İsrailin ictimai yayım şirkəti KAN-ın məlumatına görə, Britaniyaya konsulluğu bağlamaq üçün 30 gün vaxt verilib. Müddət başa çatdıqdan sonra oradakı britaniyalı diplomatlar akkreditasiyalarını itirəcəklər.
Britaniyanın xarici işlər naziri Ed Milibend parlamentdə çıxışı zamanı Qərb sahilindəki İsrail məskənlərindən idxalın qadağan ediləcəyini açıqlayıb. London məskənlərin genişləndirilməsində iştirak edən şirkət və şəxslərə, həmçinin fələstinlilərə qarşı zorakılığı dəstəkləməkdə və ya təşviq etməkdə ittiham olunan israilli məskunlara qarşı əlavə sanksiyalar tətbiq edəcək.
Milibend bildirib ki, Britaniya Qərb sahilində İsrailin fəaliyyətinə maddi töhfə verən məhsullar üçün yeni silah ixracı lisenziyalarından imtina edəcək və mövcud 30 lisenziyanın dayandırılmasını qüvvədə saxlayacaq. O, İsrailin “məskun terrorçuları” tərəfindən Qərb sahilində fələstinlilərin “etnik təmizlənməsinin” həyata keçirildiyini düşündüklərini deyib.
Britaniyanın tədbirlərinə Fransa, Kanada və daha 10 ölkə dəstək verib. Bu ölkələr Qərb sahilindəki İsrail məskənləri ilə ticarətə məhdudiyyətlər tətbiq edəcəklərini və ya belə məhdudiyyətləri dəstəkləyəcəklərini bildiriblər. Misir və İordaniya da qərarı alqışlayaraq məskənlərin genişləndirilməsinin qarşısını almaq üçün daha sərt beynəlxalq addımlar atmağa çağırıb.
Diplomatik gərginlik İsrailin Qərb sahilində təxminən 1 200 yeni yaşayış evinin tikintisi ilə bağlı planları irəli apardığı bir vaxtda yaşanır. Fələstin rəsmilərinin məlumatına görə, Benyamin Netanyahunun 2022-ci ilin sonunda hakimiyyətə qayıtmasından sonra İsrail hökuməti 104 yeni məskəni təsdiqləyib, 160 kənd təsərrüfatı forpostu da yaradılıb.
Fələstinin Müstəmləkələşdirmə və Divara Müqavimət Komissiyasının məlumatına görə, 2026-cı ilin ilk altı ayında Qərb sahilində məskunların 3 488 hücumu qeydə alınıb. Bu hücumlar nəticəsində 17 fələstinli öldürülüb, 26 bədəvi və köçəri icma tam və ya qismən köçürülüb, 42 yeni forpost yaradılıb.
Fələstin tərəfi Şərqi Qüds də daxil olmaqla Qərb sahilində təxminən 750 min israilli məskunun 194 məskən və 400 forpostda yaşadığını bildirir. İsrail 1967-ci ildən əraziyə nəzarət edir. Beynəlxalq ictimaiyyət İsrail məskənlərini beynəlxalq hüquqa zidd hesab edir, İsrail isə bu mövqeyi rədd edir.
Britaniya konsulluğunun bağlanması iki ölkə arasında münasibətlərin əhəmiyyətli dərəcədə pisləşməsinə səbəb ola bilər. Mübahisə İsrailin Qərb sahili və Qəzzadakı müharibə siyasəti ilə bağlı Avropa hökumətləri ilə münasibətlərinə də əlavə təzyiq yarada bilər.
