OMM Redaksiyası
Braziliya senatoru Flavio Bolsonaro prezident seçkisində hazırkı prezident Luiz İnasio Lula da Silvaya məğlub olduqdan bir neçə gün sonra ABŞ-a gedib. AnewZ-in məlumatına görə, bunu məsələ ilə tanış bir neçə mənbə bildirib.
Bolsonaro çirkli pulların yuyulması ilə bağlı davam edən araşdırma çərçivəsində pasportlarını təhvil verməsini tələb edən Ali Məhkəmə qərarına əməl etməyib. O, qanunsuzluq etdiyini inkar edir.
Mənbələr senatorun həyat yoldaşı və iki qızı ilə səfər etdiyini deyiblər. Onun dəqiq yeri məlum olmasa da, ailəyə yaxın bir şəxs Bolsonaronun Floridaya çatdığını bildirib. ABŞ Dövlət Departamentinin yüksək vəzifəli rəsmisi isə Vaşinqtonun Bolsonaro və ailəsinə ölkəyə giriş vizaları verəcəyini deyib.
Braziliya Ali Federal Məhkəməsinin hakimi Aleksandre de Moraes Bolsonaroya pasportlarını 24 saat ərzində təhvil verməyi tapşırıb. Qərar senatorun əlaqəli olduğu vəkil Viller Tomazla bağlı maliyyə əməliyyatlarında çirkli pulların yuyulması və valyuta ilə əlaqəli qanun pozuntuları şübhələrinin araşdırılması çərçivəsində çıxarılıb.
Senator atasının, keçmiş prezident Jair Bolsonaronun həyatından bəhs edən “Dark Horse” filminin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı ayrıca araşdırmada da yoxlanılır. Hakimiyyət orqanları ləğv edilmiş “Banco Master” maliyyə qurumunun keçmiş sahibi Daniel Vorcaronun iştirak etdiyi ehtimal olunan ödənişləri araşdırır.
Məhkəmə qərarında Bolsonaronun ölkədən qaça biləcəyi ilə bağlı narahatlıq və onun əhəmiyyətli maliyyə imkanları əsas gətirilib. Bolsonaro bazar ertəsi Braziliyanı tərk etmək fikrində olmadığını açıq şəkildə bildirmişdi: “Heç vaxt ölkədən getməyi düşünməmişəm. Pasportlarımı təhvil verəcəyəm və məni qorxutmaq cəhdindən başqa bir şey olmayan bu saxtakarlığa qarşı özümü müdafiə edəcəyəm”.
İşlə tanış iki mənbə isə pasportların təhvil verilməsi üçün müəyyən edilmiş müddətin Bolsonaronun tələbi yerinə yetirməməsi ilə başa çatdığını və daha sonra onun adi və diplomatik pasportlarının ləğv edildiyini deyib.
Bolsonaronun ölkədən çıxış marşrutu araşdırılır
Çərşənbə axşamı Bolsonaro ilə bağlı xəbərlər yayılıb. Braziliyanın “Globo” nəşri mənbələrə istinadən onun ailəsi ilə ölkədən getdiyini yazıb. Argentina mediası isə senatorun milli şəxsiyyət vəsiqəsindən istifadə edərək quru yolu ilə Argentinaya keçmiş, daha sonra Mayamiyə uçan özəl təyyarəyə minməyi planlaşdırmış ola biləcəyini bildirib.
Diqqət Braziliya sərhədinin yaxınlığındakı Puerto İquasuda eniş edən, Argentinada qeydiyyata alınmış “Gulfstream G400” təyyarəsinə yönəlib. Təyyarənin ABŞ-a uçacağı bildirilsə də, planlaşdırılan yola düşmə vaxtından əvvəl yerdə qalıb.
Argentina miqrasiya orqanları sonradan Bolsonaronun ölkəyə girişinə dair qeydlərinin olmadığını açıqlayıb. Onlar həmçinin ailə üzvlərinin sərnişinlər sırasında göstərildiyi uçuş planının təqdim edilmədiyini bildiriblər.
Braziliya Federal Polisi də Bolsonaronun ölkədən çıxışına dair rəsmi qeyd olmadığını deyib və onun mümkün çıxış yolunu müəyyənləşdirmək üçün sərhəd keçidləri ilə uçuş məlumatlarını araşdırmağa başlayıb. Braziliya və Argentina rəsmiləri senatorun sərhədi keçib-keçmədiyini və keçibsə, hansı marşrutdan istifadə etdiyini müəyyənləşdirməyə çalışır.
Lula Bolsonaronun getməsini tənqid edib
Prezident Lula Bolsonaronun ölkədən getdiyi barədə məlumatlardan sonra sərt reaksiya verib. O, Braziliyanın paytaxtı Brasiliyada çıxışında seçkidə məğlub olan rəqibinin ölkədə qalmalı və ona qarşı irəli sürülən ittihamlara cavab verməli olduğunu deyib.
“Bolsonaro ailəsi belədir. Braziliya onların ikinci ölkəsidir, birinci ölkələri isə ABŞ-dır”, – Lula bildirib. O, əlavə edib: “Onun Braziliyadan getməsinə təəssüflənirəm. Qalıb ittihamların doğru olmadığını sübut edə bilərdi”.
Bu açıqlamalar Bolsonaronun partiyasının Lulanın qələbəsini rəsmən tanımasına baxmayaraq, senatorun seçkinin nəticələrinə etirazını davam etdirdiyi vaxt səslənib. Lula bazar günü keçirilən ikinci turda qalib gələrək fasilədən sonra dördüncü prezidentlik müddətini qazanıb. Rəsmi nəticələrə əsasən, Lula etibarlı səslərin təxminən 51,8 faizini, Bolsonaro isə təxminən 48,2 faizini toplayıb.
Bolsonaro məğlubiyyətini qəbul etməyib. O, seçki prosesində qanun pozuntuları olduğunu iddia edib və hüquqi yollarla səsvermənin ləğvinə nail olmağa çalışacağını bildirib: “Bu şərtlər altında seçkiləri tanımaq mümkün deyil. Seçkilərin ləğvini tələb edəcəyəm”.
Onun mövqeyi öz partiyası ilə ziddiyyət təşkil edir. Bazar ertəsi Liberal Partiya (PL) Lulanın qələbəsini rəsmən tanıyıb. Partiyanın sədri Valdemar Koşta Netu Braziliya seçki orqanlarının təsdiqlədiyi nəticələri qəbul etdiklərini, bununla yanaşı, seçkiqabağı dövlət xərcləri ilə bağlı narahatlıqları institusional kanallar vasitəsilə qaldırmağa davam edəcəklərini deyib. Bəyanatda Bolsonaronun seçkilərin etibarsız sayılması tələbi dəstəklənməyib.
Jair Bolsonaro tərəfindən Ali Məhkəməyə təyin olunmuş və Ali Seçki Məhkəməsinin sədri olan Kassio Nunes Markes seçki prosesinin bütövlüyünə əminliyini ifadə edib və səsvermə sistemində qanun pozuntuları olduğu barədə ehtimalları rədd edib.
Son hadisələr 2022-ci il prezident seçkisindən sonra baş verənləri xatırladıb. Həmin vaxt Jair Bolsonaro Lulaya uduzduqdan və nəticəni əvvəlcə tanımaqdan imtina etdikdən sonra ABŞ-a getmişdi. Keçmiş prezident daha sonra Braziliyaya qayıdıb və 2022-ci il seçkisindəki məğlubiyyətindən sonra baş verdiyi iddia olunan çevriliş planı ilə əlaqəli iş üzrə məhkum edilərək 27 il həbs cəzası alıb. Hazırda cəzasını ev dustaqlığında çəkir.
Flavio Bolsonaronun ölkədən getməsi seçkidən sonra Braziliya ilə ABŞ arasındakı münasibətlərə yenidən diqqət yönəldildiyi vaxta təsadüf edib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp bazar günü keçirilən səsvermənin gedişini sorğulayıb, sübut təqdim etmədən seçkinin “saxtalaşdırılmış” və “korrupsiyalaşmış” təsiri bağışladığını deyib.
“Seçkilər mübahisəsiz olmalıdır və bu, mənə çox pis göründü”, – Tramp jurnalistlərə bildirib. Bununla yanaşı, o, Lula ilə şəxsi münasibətlərinin yaxşı olduğunu deyib: “Mən Braziliyanı idarə etmirəm, ABŞ-ı idarə edirəm. Lula xoşuma gəlir. Onunla çox yaxşı yola gedirəm”.
Bolsonaronun harada olduğu rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib. Hakimiyyət orqanları onun Braziliyadan necə getdiyini araşdırır.
