OMM Redaksiyası
Binance kriptovalyuta birjasından təxminən 6,3 milyard dollar dəyərində rəqəmsal aktiv oğurlanıb. Hadisə dünyanın ən böyük kriptovalyuta platformalarından birinə etimadı sarsıdıb və bazarda qiymətlərin enməsinə səbəb olub. AnewZ-in məlumatına görə, ABŞ-ın analitikləri hücumun arxasında Şimali Koreyanın ola biləcəyindən şübhələnirlər.
Oğurluq kriptovalyuta tarixində ən böyük hadisə hesab olunur və rəqəmsal aktivlərin təhlükəsizliyi ilə bağlı suallar yaradıb. Bitcoin kimi kriptovalyutalar tamamilə rəqəmsal formada mövcuddur, bank sistemindən asılı olmadan alına, satıla, investisiya edilə və sərhədlərdən kənara köçürülə bilər.
Ənənəvi maliyyəyə alternativ kimi yaranan kriptovalyuta sektoru fərdi investorları, iri maliyyə qurumlarını və biznesləri cəlb edən qlobal sahəyə çevrilib. Bununla belə, son hücum bank seyfi açılmadan milyardlarla dollarlıq aktivin oğurlana biləcəyini göstərib.
Hücum 20 dəqiqə davam edib
ABŞ-ın TRM Labs və Chainalysis blokçeyn analitik şirkətlərinin məlumatına görə, hücum cümə axşamı gec saatlarda cəmi 20 dəqiqə çəkib. Hər iki şirkət əvvəlki iri kriptovalyuta oğurluqları ilə oxşarlıqlara əsaslanaraq, hücuma Şimali Koreyanın cavabdeh olduğuna yüksək əminlik ifadə edib.
TRM Labs bildirib ki, hakerlər rəqəmsal aktivləri Binance cüzdanlarından çıxararaq nəzarət etdikləri hesablara köçürüblər. İstifadə edilən üsullar FBI-nın Şimali Koreyaya aid etdiyi, 2025-ci ildə “Bybit” kriptovalyuta birjasına qarşı törədilən hücumla oxşardır.
Pxenyan uzun müddətdir dövlətlə əlaqəli haker qrupları vasitəsilə pul oğurlamaq və kəşfiyyat məlumatları toplamaqda ittiham olunur. Şimali Koreya bu iddiaları dəfələrlə rədd edib. Cenevrə və Çindəki Şimali Koreya diplomatik nümayəndəlikləri “Reuters”in şərh sorğusuna dərhal cavab verməyiblər.
Oğurlanan vəsaitlərin bir hissəsi dondurulub
Binance oğurlanan vəsaiti geri qaytarmaq və müştəriləri pullarının təhlükəsiz olduğuna inandırmaq üçün tədbirlər görür. Birjanın məlumatına görə, təxminən 3 milyard dollar izlənilib və ya dondurulub; bir neçə iri kriptovalyuta şirkəti aktivlərin daha da köçürülməsinin qarşısını almaq səylərinə qoşulub.
“Tether” təxminən 1,57 milyard dolları, “Circle” 800 milyon dollardan çox vəsaiti, “Ripple” isə təxminən 200 milyon dolları bloklayıb. “World Liberty Financial” əlavə aktivləri dondurmaq üçün “BitGo” kastodianı ilə əməkdaşlıq edib. Binance-in həmtəsisçisi Yi He daha 27 milyon dollarlıq stabilkoinin və təxminən 2 milyon dollarlıq “World Liberty” tokeninin dondurulduğunu bildirib.
Oğurlanmış vəsaitlərin geri qaytarılması onların hərəkətinin dayandırılmasından daha çətin ola bilər. Blokçeyndə qeydə alınan kriptovalyuta əməliyyatları, bir qayda olaraq, ənənəvi bank köçürmələri kimi geri çevrilmir. Aktivlər köçürüldükdən sonra onların izlənməsi və qaytarılması bir neçə şirkətin və yurisdiksiyanın iştirakını tələb edə bilər.
Binance-in həmsədri Riçard Tenq müştərilərin itkiləri öz üzərinə götürməyəcəyinə söz verib. Birja itkiləri istifadəçilər üçün nəzərdə tutulan SAFU fondu və şirkətin digər vəsaitləri hesabına ödəyəcəyini bildirib. Binance pulçıxarma xidmətlərinin 48 saat ərzində bərpa olunacağını gözləyir, lakin hücumu kimin törətdiyi hələ müəyyən edilməyib.
Binance-in ilkin araşdırmasına əsasən, insident DevOps mühəndisinin noutbukunun ələ keçirilməsi ilə bağlı ola bilər. Bu, hücumçuya xidmət konteynerinə giriş və icazəsiz pulçıxarma əməliyyatları göndərmək imkanı verib. Birja pulqabıların şəxsi açarlarının sızmasına dair sübut tapmadığını, araşdırma başa çatdıqdan və faktlar yoxlandıqdan sonra texniki hesabat dərc edəcəyini açıqlayıb.
Binance-in bildirdiyinə görə, tədbir görülənədək depozit və pulçıxarma əməliyyatları müvəqqəti dayandırılıb, təsirlənmiş ünvanın icazəsi ləğv edilib, vəsaitlərin izlənməsi və qaytarılması üçün hüquq-mühafizə orqanları və blokçeyn analitikləri ilə işə başlanılıb. Birja istifadəçilərə yenilənmiş ehtiyatların təsdiqi hesabatını da dərc edəcəyini bildirib.
Dağılmış “Mt. Gox” kriptovalyuta birjasının keçmiş rəhbəri Mark Karpeles hakerlərin ən azı iki Binance pulqabısına nəzarət edən şəxsi açarları əldə etmiş ola biləcəyini deyib. Şəxsi açarlar kriptovalyuta aktivlərinə giriş və onların köçürülməsi üçün istifadə olunan rəqəmsal məlumatlardır. Karpelesin sözlərinə görə, Binance mümkün zərəri azaltmaq üçün aktivlərini bir neçə sistem arasında bölüşdürmüş kimi görünür.
Binance-in 2025-ci il üzrə illik hesabatında dünya üzrə 335 milyon qeydiyyatdan keçmiş istifadəçisinin və saxlanılan təxminən 162,8 milyard dollarlıq aktivinin olduğu göstərilib. Tamamilə bitcoin şəklində saxlanılan, müştərilərin qorunması üçün yaradılmış 1 milyard dollarlıq fond təhlükəsizlik insidentlərindən yaranan itkiləri ödəmək məqsədi daşıyır. Oğurlanan 6,3 milyard dollar bu ehtiyatın altı mislindən çoxdur.
Kriptovalyuta bazarında qiymətlər enib
Hadisədən sonra bitcoin son altı həftənin ən aşağı səviyyəsinə — 76 368 dollara düşüb. Ether 3 faizdən çox ucuzlaşaraq son iki ayın minimumu olan 2 178 dollara enib, daha sonra qiymətlər sabitləşib. “CoinGecko”nun məlumatına görə, əvvəlcə “Binance Coin” adlanan BNB tokeni 24 saat ərzində 5 faiz dəyər itirərək 709,70 dollara düşüb.
Ucuzlaşma rəqəmsal valyutalarla məhdudlaşmayıb. Hücumdan təsirlənmədiyini bildirən ABŞ-ın “Coinbase” kriptovalyuta birjasının səhmləri 4,8 faiz, bitcoin-ə investisiya edən “Strategy” şirkətinin səhmləri isə ABŞ-da ticarətdən sonrakı saatlarda təxminən 6 faiz ucuzlaşıb.
Satışlar ABŞ-da faiz dərəcələrinin yüksəlməsi və birjada satılan fondlara investorların marağının zəifləməsi fonunda kriptovalyutalara təzyiqi artırıb. “Binance”in ilkin araşdırmasına görə, insident mühəndisin noutbukunun ələ keçirilməsi, daxili sistemə giriş və icazəsiz pulçıxarma əməliyyatları ilə bağlı ola bilər. Şirkət itkilərin hamısını SAFU fondu və öz vəsaitləri hesabına qarşılayacağını, istifadəçi vəsaitlərinin təhlükəsiz olduğunu bildirib.
TRM Labs-ın məlumatına görə, 2025-ci ildə təxminən 150 kriptovalyuta hücumu zamanı ümumilikdə 2,9 milyard dollar oğurlanıb. Daha yaxın vaxtlarda “Bitget” birjası sentyabrda təxminən 350 milyon dolların oğurlandığını açıqlayıb.
Honkonqda yerləşən “HashKey Group”un baş tədqiqatçısı Tim Sun bildirib ki, Binance-ə qarşı hücum investorları riskə getməkdən çəkindirə, həmçinin iri birjaların aktivləri saxlamaq üçün təhlükəsiz yer olub-olmadığını yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edə bilər. Əsas sual indi yalnız Binance-in oğurlanan vəsaitləri qaytara bilib-bilməyəcəyi deyil, kriptovalyuta birjalarının müştəriləri rəqəmsal sərvətlərinin təhlükəsizliyinə inandıra bilib-bilməyəcəyidir.
