OMM Redaksiyası
Türkiyə və Qətər noyabrın 13-də kollektiv təhlükəsizliyi və regional sabitliyi gücləndirmək məqsədi daşıyan qarşılıqlı müdafiə sazişi imzalayıb. Tərəflərdən hər hansı birinə qarşı xarici silahlı hücum olacağı təqdirdə birgə mövqe tutacaqlarını bəyan ediblər. AnewZ-nin məlumatına görə, sənəd İstanbulda Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla Qətər əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al Saninin görüşündə, Ali Strateji Komitənin 12-ci iclasından sonra imzalanıb.
Liderlər Türkiyə ilə Qətər arasındakı münasibətləri, eləcə də regional və qlobal prosesləri müzakirə ediblər. Ərdoğan bildirib ki, imzalanan müdafiə sazişi iki ölkə arasındakı qardaşlıq münasibətlərinə yeni ölçü qazandıracaq. Ötən il qüvvəyə minən Ticarət və İqtisadi Tərəfdaşlıq Sazişinin isə ikitərəfli ticarət dövriyyəsi hədəfinə çatmağa yaxınlaşdırdığını qeyd edib.
Ərdoğan Türkiyənin Qətərlə enerji tərəfdaşlığını gücləndirmək və şaxələndirmək üçün çalışdığını, müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın da genişlənəcəyini vurğulayıb. Tərəflər mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) ticarəti də daxil olmaqla enerji sahəsində əməkdaşlığı artırmaq niyyətində olduqlarını bildiriblər.
Saziş çərçivəsində ölkələr təhlükəsizlik təhdidləri, müdafiə siyasəti, regional və qlobal təhlükəsizlik məsələləri üzrə məsləhətləşəcəklər. Həmçinin birgə təlimlər, müdafiə sənayesi tərəfdaşlığı və şəxsi heyətin hazırlığı sahələrində əməkdaşlığı dərinləşdirmək barədə razılığa gəliblər. Birgə bəyanatda suverenliyin və ərazi bütövlüyünün qorunmasına, daha təhlükəsiz və sabit regionun yaradılması üçün çalışmağa sadiqlik ifadə olunub.
Türkiyə Prezident Administrasiyasının açıqlamasında Ərdoğanın Körfəz bölgəsində müharibənin yenidən başlamasının qarşısını almaq, dialoq üçün zəmin yaratmaq və sülhə nail olmaq istiqamətində birgə səylərin davam etdiriləcəyini bildirdiyi qeyd olunub. Görüşdə İsrailin Qəzzaya hücumları və bölgədəki humanitar vəziyyət, Suriyanın normallaşma istiqamətində atdığı addımlar, eləcə də Liviyadakı son hadisələr də müzakirə edilib.
Türkiyənin digər müdafiə təşəbbüsləri
Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan avqustda Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi imzalayıb. Sənədə əsasən, üzvlərdən birinə hücum hər üç ölkəyə hücum kimi qiymətləndirilir. Türkiyə parlamenti sazişi ötən həftə ratifikasiya edib. Bununla Ankaranın Yəməndəki İranın dəstəklədiyi husilərin hücumlarına məruz qalan Səudiyyə Ərəbistanına hərbi dəstək göstərməsinə yol açılıb.
Oktyabrda isə Qətər, İndoneziya, Pakistan və Türkiyə Dohada müdafiə əməkdaşlığına dair çoxtərəfli anlaşma memorandumu imzalayıb. Türkiyə Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, sənəd müdafiə imkanlarının gücləndirilməsini, hərbi təlimləri, hazırlığı, tədqiqat və inkişafı, həmçinin müdafiə sənayeləri arasında əməkdaşlığı əhatə edir.
“Bədr” adlanan razılaşmanın iştirakçı ölkələr arasında əməkdaşlığı gücləndirmək məqsədi daşıdığı bildirilir. Türkiyə sazişin heç bir başqa ölkəyə qarşı yönəlmədiyini və Misir də daxil olmaqla, yeni dövlətlərin qoşulmasına açıq olduğunu bəyan edib.
