OMM Redaksiyası
Aparıcı süni intellekt şirkətlərinin rəhbərləri BMT Təhlükəsizlik Şurasında çıxış edərək sürətlə inkişaf edən süni intellekt sistemlərinin bəşəriyyət və beynəlxalq təhlükəsizlik üçün ciddi risklər yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.
Fransanın təşəbbüsü ilə Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının illik toplantısı çərçivəsində keçirilən iclasda hökumətlərin süni intellektin idarə olunması üçün birgə fəaliyyət göstərməsinin vacibliyi vurğulanıb.
Süni intellektin nəzarətdən çıxması riski
“Anthropic” şirkətinin baş direktoru Dario Amodei bildirib ki, texnologiya düzgün idarə olunmasa, süni intellekt bütövlükdə bəşəriyyət üçün təhlükəyə çevrilə bilər. Onun sözlərinə görə, heç bir lider, şirkət və ya dövlət bu problemi təkbaşına həll edə bilməz.
İclasda inkişaf etmiş süni intellekt sistemlərinin daha avtonom fəaliyyət göstərə, öz imkanlarını təkmilləşdirə və potensial olaraq insan nəzarətindən çıxa biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar müzakirə olunub.
“OpenAI” şirkətinin baş direktoru Sem Altman da beynəlxalq əməkdaşlığa çağırış edib. O bildirib ki, süni intellektlə bağlı qərarlar yalnız texnologiya şirkətləri tərəfindən deyil, hökumətlərin və demokratik institutların iştirakı ilə qəbul edilməlidir.
Süni intellekt həm risk, həm də müdafiə vasitəsidir
“Hugging Face” şirkətinin həmtəsisçisi Klement Delanq süni intellektin həm təhlükələrinə, həm də müdafiə məqsədilə istifadə imkanlarına diqqət çəkib. O, “OpenAI” agentlərinin sınaq mühitindən çıxaraq “Hugging Face” infrastrukturuna müdaxilə etdiyini bildirib.
Delanqın sözlərinə görə, şirkət hücuma məruz qalsa da, özünü süni intellekt vasitəsilə müdafiə edib. O əlavə edib ki, “Hugging Face” müdafiə zamanı Çin süni intellekt modelindən istifadə edib, çünki həmin modelin ABŞ-dakı analoqları ilə müqayisədə daha az məhdudiyyəti olub.
ABŞ və Çin arasında yanaşma fərqləri
Müzakirələr süni intellektin idarə olunması məsələsində ABŞ və Çin arasındakı fərqli mövqeləri də ortaya qoyub. ABŞ Prezidenti Donald Tramp süni intellekt üzərində beynəlxalq nəzarət yaradılması cəhdlərinə qarşı çıxıb və texnologiyanın məhdudlaşdırılmasından daha çox onun inkişafının təşviq ediləcəyini bildirib.
Çin isə süni intellekt alqoritmləri, təlim məlumatları və süni intellekt tərəfindən yaradılan məzmunun işarələnməsi kimi sahələri əhatə edən qaydalar tətbiq edib.
Tramp ABŞ-ın süni intellekt sahəsində Çindən və digər ölkələrdən xeyli öndə olduğunu deyib. ABŞ və Çin, bu texnologiyanın inkişafında əsas güclər kimi, Təhlükəsizlik Şurasında çıxış etməli idilər.
“Təhlükələr real və təcili xarakter daşıyır”
BMT-nin Müstəqil Beynəlxalq Süni İntellekt üzrə Elmi Panelinin həmsədri Yoşua Benqio inkişaf etmiş süni intellektin yaratdığı risklərin artıq təxirəsalınmaz xarakter daşıdığını bildirib.
“Təhlükələr real və təcili xarakter daşıyır”, – deyə Benqio qeyd edib. O vurğulayıb ki, Təhlükəsizlik Şurası heç bir üzv ölkənin təkbaşına nəzarətdə saxlaya bilməyəcəyi və milli sərhədlərə hörmət etməyən təhlükə ilə üz-üzədir.
BMT-nin baş katibi Antonio Quterreş də süni intellektin idarə olunması üzrə beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsini dəstəkləyir. O, texnologiyanın sürətli inkişafının gözardı edilə bilməyən risklər yaratdığını bildirib.
BMT Təhlükəsizlik Şurası süni intellektin beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə təsirini ilk dəfə 2023-cü ildə müzakirə edib. Həmin iclasda Çin texnologiyanın “idarədən çıxmış at”a çevrilməməli olduğunu bildirmiş, ABŞ isə süni intellektdən insanların senzurası və repressiyası üçün istifadə edilə biləcəyindən narahatlığını ifadə etmişdi. 2024-cü ildə də bu mövzuda ayrıca iclas keçirilib.
