OMM Redaksiyası
Elon Maskın “SpaceX” şirkəti “Starship” raketinin növbəti sınaq uçuşunu həyata keçirib, lakin nəhəng “Super Heavy” gücləndiricisini geri qaytara bilməyib. AnewZ-nin məlumatına görə, 15-ci sınaq uçuşu noyabrın 13-də, cümə günü, ABŞ-ın Texas ştatındakı Starbase kompleksindən başlayıb.
Şirkət gücləndiricini buraxılış meydançasına qaytararaq qüllənin “çubuqlar” adlandırılan mexaniki qolları ilə tutmağı planlaşdırırdı, lakin bu plandan imtina edib. Gücləndirici Meksika körfəzinə yönəldilib və məlumatlara görə, dənizin bir qədər üzərində partlayıb.
“SpaceX” əvvəllər həmin mexaniki qollarla gücləndiricini üç dəfə tutub. Sonuncu belə cəhd 2025-ci ilin martında baş tutub.
“Starship”in yuxarı pilləsi hazırda orbitdədir. Onun şənbə günü günortadan sonra Texasa qayıtması və şirkətin eyni qollarla onu tutmağa çalışması gözlənilir. Kosmik gəmi Yer ətrafında 14 dövrə vuracaq və uçuşdan təxminən 22,5 saat sonra enəcək.
Uğurlu tutma baş tutarsa, bu, şaquli şəkildə buraxılmış kosmik gəminin orbitə çıxaraq başladığı dəqiq nöqtəyə qayıtmasının ilk nümunəsi olacaq. “SpaceX” bunu orbital buraxılış sisteminin ilk tam şəkildə geri qaytarılması kimi qiymətləndirib.
Şirkətin əlavə etdiyi məlumata görə, gəmidəki 26 işlək “Starlink” peykinin hamısı uçuşun ilk iki saatı ərzində orbitə buraxılıb.
Əvvəlki sınaq və gələcək planlar
“Starship” ilk dəfə sentyabrda, əvvəlki uçuş zamanı orbitə çatıb. Lakin mühərriklərdən bəzilərində nasazlıq yarandığı üçün missiya vaxtından əvvəl başa çatıb. Yuxarı pillə Sakit okeana bütöv şəkildə düşüb, sonra alovlanıb.
Mask tam təkrar istifadə edilə bilən raketlərin kosmosa uçuş xərclərini azaltmağın yolu olduğunu deyib. O, 2027-ci ilin ilk yarısına qədər “Starship”in həftəlik uçuşlar həyata keçirəcəyini gözləyir.
“SpaceX” raketdən “Starlink” şəbəkəsini genişləndirmək və orbitdə süni intellekt məlumat mərkəzləri qurmaq üçün də istifadə etməyi planlaşdırır.
NASA da Aya qayıdış missiyasında eniş aparatı kimi “Starship”ə güvənir. ABŞ-ın kosmik agentliyi 2021-ci ildə bu aparatı seçdikdən sonra layihəyə təxminən 3,2 milyard dollar ayırıb. “SpaceX” isə öz vəsaitindən ən azı 15 milyard dollar xərclədiyini bildirir.
İnsanlı enişin 2028-ci ilədək həyata keçirilməsi gözlənilir. Bununla belə, analitiklər orbitdə gəmilər arasında yanacağın ötürülməsi də daxil olmaqla, tamamlanmamış sınaqların bu tarixi gecikdirə biləcəyini deyiblər.
