Slovakiyanın Mochovce 4 nüvə reaktoru ölkənin elektrik şəbəkəsinə enerji verməyə başlayıb. 471 meqavat gücündə qurğunun Slovakiyanın hazırkı elektrik tələbatının təxminən 13 faizini ödəyəcəyi gözlənilir. AnewZ-nin məlumatına görə, bunu “Slovenské elektrárne” şirkətinin İdarə Heyətinin sədri və baş icraçı direktoru Branislav Strýček açıqlayıb.
“Tarixdə ilk dəfə Mochovce-nin 4-cü enerji bloku Slovakiyanın elektrik sisteminə enerji verir”, – Strýček bildirib. Onun sözlərinə görə, bu mərhələ aşağı emissiyalı yeni elektrik mənbəyinin yaradılması üçün onilliklər boyu görülən işlərin yekununu ifadə edir.
Reaktorun sınaqları davam edir
Mochovce 4 avqustun 6-da nüvə kritikliyinə çatıb. Daha sonra avadanlıqların layihəyə uyğun işlədiyini yoxlamaq üçün sınaqlar keçirilib. İşəsalma prosesi çərçivəsində reaktorun gücü sentyabrda tədricən artırılmağa başlayıb.
Şəbəkəyə qoşulma əvvəlcə oktyabrın 13-nə planlaşdırılsa da, stansiyanın nüvə olmayan hissəsində gərginlik ölçmə dövrələrinin reaksiyasında uyğunsuzluq aşkarlanandan sonra təxirə salınıb. Operator bəzi texniki sınaqların təkrar keçirilməli olduğunu bildirib.
İlk turbogenerator artıq şəbəkə ilə sinxronlaşdırılıb. Növbəti sınaqların tədricən daha yüksək güc səviyyələrində aparılması üçün ikinci turbogenerator da eyni prosesdən keçməlidir.
Son mərhələdə reaktor 144 saat fasiləsiz tam gücü ilə işləməlidir. “Slovenské elektrárne” qurğunun ilin sonunadək tam istismara veriləcəyini gözləyir.
Mochovce stansiyasının tikintisi 1982-ci ildə başlayıb
Dörd enerji blokundan ibarət Mochovce stansiyasının tikintisinə 1982-ci ildə başlanıb. Üçüncü və dördüncü reaktorların inşası 1986-cı ildə başlayıb, lakin 1992-ci ildə dayandırılıb.
İlk iki enerji bloku 1998 və 1999-cu illərdə fəaliyyətə başlayıb. Üçüncü və dördüncü blokların tikintisi 2009-cu ildə bərpa olunub. Layihənin ilkin dəyəri 6,7 milyard avro (7,6 milyard dollar) hesablanıb. Mochovce 3 kommersiya istismarına 2023-cü ilin oktyabrında başlayıb.
Slovakiyada hazırda beş nüvə reaktoru işləyir və onlar ölkənin elektrik enerjisinin 60 faizindən çoxunu istehsal edir. Reaktorlardan üçü Mochovce, ikisi isə Bohunice stansiyasındadır.
“Slovenské elektrárne”nin hesablamasına görə, Mochovce 4 tam istismara verildikdən sonra nüvə enerjisi Slovakiyanın elektrik tələbatının 77,5 faizini ödəyə bilər. Bu halda ölkə nüvə enerjisinin elektrik istehsalındakı payına görə dünyada ən yüksək göstəriciyə sahib ola bilər.
Slovakiya hökuməti Bohunice-də daha bir iri nüvə reaktorunun tikintisini planlaşdırır, həmçinin kiçik modul reaktorların potensialını araşdırır.
“Slovenské elektrárne”nin əsas səhmdarı “Slovak Power Holding BV”dir. Bu şirkət Çexiyanın “Energetický a průmyslový holding” enerji qrupuna məxsusdur. Slovakiya dövləti enerji şirkətində 34 faizlik paya sahibdir.