OMM Redaksiyası
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio Perunun ABŞ-ın dəstəklədiyi “Americas Shield” regional təhlükəsizlik təşəbbüsünə qoşulacağını açıqlayıb. Təşəbbüs transmilli cinayət şəbəkələrinə qarşı mübarizədə ölkələr arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsini nəzərdə tutur.
Açıqlama Rubionun gələn həftə Limaya planlaşdırılan səfərindən əvvəl verilib. O, səfər zamanı iyulun 28-də and içmiş Peru Prezidenti Keyko Fuximori ilə görüşəcək.
Rubionun sözlərinə görə, Perunun təşəbbüsə qəbul edilməsi Vaşinqtonla mütəşəkkil cinayətkarlıq və sərhədyanı təhlükələrə qarşı mübarizə aparan Cənubi Amerika ölkələri arasında əməkdaşlığın artdığını göstərir.
“Americas Shield” çərçivəsində narkotik qaçaqmalçılığı, insan alveri, çirkli pulların yuyulması və mütəşəkkil cinayətkarlıqla bağlı zorakılıq hallarına qarşı koordinasiyanın yaxşılaşdırılması planlaşdırılır.
Perunun təşəbbüsə qoşulması ölkənin ABŞ-ın NATO-dan kənar əsas müttəfiqi statusu almasının ardınca baş verir. Bu status müdafiə və təhlükəsizlik sahələrində daha dərin əməkdaşlığa imkan yarada bilər.
Rubio bildirib ki, cinayətkar təşkilatlar institutları korrupsiyaya uğratmaqla, gəncləri öz sıralarına cəlb etməklə və investisiyaların qarşısını almaqla regionda idarəçiliyi zəiflədir. Vaşinqton regional hökumətlərlə daha sıx əməkdaşlığı sabitlik və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinin əsas elementlərindən biri hesab edir.
ABŞ-ın Latın Amerikasında təhlükəsizlik təşəbbüsləri
Peru Vaşinqtonun yenilənmiş regional strategiyasının diqqət mərkəzində olan yeganə ölkə deyil. Rubio Latın Amerikasına çoxölkəli səfərinə Kolumbiyadan başlayıb və Prezident Abelardo De La Espriella ilə təhlükəsizlik və narkotiklərlə mübarizə sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsini müzakirə edib.
Kolumbiya prezidenti ölkəsinin ABŞ-ın yarımkürədə ən yaxın təhlükəsizlik tərəfdaşlarından birinə çevrilmək istədiyini bildirib. O, müşahidə, kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi, radar sistemləri, dronlar və çirkli pulların yuyulmasına qarşı əməliyyatlar üzrə ABŞ-ın dəstəyini istəyib.
De La Espriella narkotik qaçaqmalçılığına qarşı daha sərt tədbirlər görüləcəyini, o cümlədən koka plantasiyalarının məhv edilməsi və narkotik istehsalı obyektlərinin dağıdılması istiqamətində səylərin yenilənəcəyini vəd edib.
Kritik minerallar və Çin amili
Təhlükəsizlik məsələləri ilə yanaşı, Tramp administrasiyası regionda iqtisadi tərəfdaşlıqlara da daha çox diqqət yetirir. Rubio Peru ilə, xüsusilə elektrik avtomobilləri və qabaqcıl texnologiya istehsalı üçün strateji əhəmiyyət daşıyan kritik minerallar sahəsində əməkdaşlığın artdığını vurğulayıb.
Bu ilin əvvəlində Vaşinqton və Lima kritik minerallar üzrə əməkdaşlıq haqqında anlaşma memorandumu imzalayıb. Daha sonra ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Maliyyə Korporasiyası Perunun mədənçilik sektoruna dəstək məqsədilə maliyyə ayırıb.
Rubionun Peru səfəri ərəfəsində verdiyi mesajların əsas mövzularından biri Çinin Latın Amerikasında artan təsiri olub. O, Çin tərəfindən dəstəklənən layihələrin ilkin mərhələdə nəzərə çarpmayan siyasi və iqtisadi risklər daşıya biləcəyini bildirib.
Vaşinqton Latın Amerikası üçün özəl sektor investisiyalarına və bazar yönümlü inkişafa əsaslanan alternativ model təklif etdiyini vurğulayır. Bu yanaşma ABŞ və Çin arasında regionda son on ildə güclənən strateji rəqabətin fonunda səslənir.
Ticarət məsələləri də gündəmdədir
Rubionun səfəri ABŞ-ın Kolumbiya, Ekvador və Peru ilə iqtisadi razılaşmaları inkişaf etdirməyə çalışdığı bir vaxta təsadüf edir. Tərəflər tariflər və bazara çıxışla bağlı yaranmış gərginlikləri də müzakirə edirlər.
Kolumbiyada rəsmilər ABŞ tərəfindən tətbiq olunan yeni tariflərin yumşaldılacağına ümid edirlər. Onların fikrincə, tariflər ölkənin ən mühüm bazarlarından birinə ixracata təsir göstərə bilər.
Perunun “Americas Shield” təşəbbüsünə qoşulması Vaşinqtonun təhlükəsizlik əməkdaşlığı, iqtisadi tərəfdaşlıq və diplomatik əlaqələri birləşdirərək regiondakı mövqeyini gücləndirmək səylərinin növbəti mərhələsi kimi qiymətləndirilir.
