OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, ABŞ prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun 2026-cı ilin sonunadək İsrailə illik maliyyə və hərbi yardımı dayandıracağını bildirib. O, bunun İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu ilə əldə etdiyi razılaşmaya əsaslandığını iddia edib.
Tramp “Fox News”a müsahibəsində deyib ki, iki lider maliyyələşdirmənin dayandırılması barədə bir neçə ay əvvəl razılığa gəlib. Onun sözlərinə görə, İsrail artıq ABŞ-ın köməyi olmadan fəaliyyət göstərəcək qədər uğurludur.
“Netanyahu ilə İsrailə ildə 4 milyard dollar vermək barədə razılaşmışdıq və bir neçə ay əvvəl bunu dayandırmaq barədə razılığa gəldik”, – Tramp bildirib. O əlavə edib ki, ehtiyac yaranarsa, Vaşinqton İsraili dəstəkləməyə davam edəcək və iki ölkə arasındakı münasibətləri “möhtəşəm” adlandırıb.
Silah satışları davam edə bilər
Təklif olunan addım ABŞ-ın yardım paketləri vasitəsilə göstərdiyi birbaşa maliyyə və hərbi dəstəyin dayandırılmasını nəzərdə tutur. Bununla belə, İsrailin ABŞ-dan silah almasına mane olmayacaq.
Tramp kommersiya əsaslı silah satışlarının davam edəcəyini vurğulayıb və ABŞ istehsalı hərbi texnikanı “dünyanın ən yaxşı silahları” adlandırıb.
Bu açıqlama ABŞ və İsrail arasında uzunmüddətli təhlükəsizlik tərəfdaşlığının gələcəyi ilə bağlı suallar yaradıb. Razılaşmanın necə həyata keçiriləcəyi isə hələ aydın deyil.
2016-cı il yardım sazişinin taleyi qeyri-müəyyəndir
Tramp qərarını ABŞ-ın İsrailə hərbi dəstəyinə qarşı artan siyasi tənqidlə əlaqələndirib. Onun sözlərinə görə, bu mövqe xüsusilə Demokratlar Partiyasının mütərəqqi qanadında və gənc seçicilər arasında güclənib.
Tramp illik 4 milyard dollarlıq yardımın onun administrasiyasını və Respublikaçılar Partiyasını tənqid edənlər üçün mübahisə mövzusuna çevrildiyini deyib. “Solçular hamının bildiyi, sirr olmayan 4 milyard dollarlıq ödənişdən ədalətsizlik siqnalı kimi istifadə edirlər və buna yol verə bilmərik”, – o bildirib.
Trampın iddiasına görə, yardımın ətrafında yaranan siyasi mübahisəni görən Netanyahu dəstəyin dayandırılması ilə bağlı danışıqlara başlayıb. İsrail rəsmiləri isə bildirilən razılaşmanı açıq şəkildə təsdiqləməyib və yardıma son qoyulması ilə bağlı rəsmi plan açıqlamayıblar.
Açıqlama 2016-cı ildə imzalanmış və 2019–2028-ci illər ərzində İsrailə 38 milyard dollar həcmində ABŞ hərbi yardımı nəzərdə tutan 10 illik sazişin gələcəyini də qeyri-müəyyən edib. Sazişə illik hərbi maliyyələşdirmə və raketdən müdafiə proqramları üçün vəsait daxildir. Dəstəyin sazişin müddəti bitməmiş dayandırılması iki ölkənin müdafiə əlaqələrində ciddi dəyişiklik olardı.
