OMM Redaksiyası
Çin hakimiyyətdə olan Kommunist Partiyasının texnologiya şirkətləri, internet platformaları və rəqəmsal maliyyə üzərində nəzarətini gücləndirir. Genişmiqyaslı təşəbbüs korrupsiya ilə mübarizəni və sürətlə dəyişən rəqəmsal iqtisadiyyata nəzarətin sərtləşdirilməsini hədəfləyir.
AnewZ-in məlumatına görə, Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 20-ci çağırışının Beşinci Plenumunda oktyabrın 29-da qəbul edilən və noyabrın 1-də “Xinhua” tərəfindən tam yayımlanan qətnamə rəqəmsal platformalarda və yüksək texnologiya şirkətlərində partiya təşkilatlarının gücləndirilməsini, habelə dövlət səlahiyyətlərindən istifadəyə nəzarətin sərtləşdirilməsini nəzərdə tutur.
Sənəddə rəqəmsal intizam yoxlaması sistemi və dövlət məmurlarına nəzarət üçün böyük verilənlər platformasının yaradılması da təklif olunur.
Texnologiya şirkətlərində partiya nəzarəti gücləndiriləcək
Qətnamə internet şirkətlərində partiya təşkilatlarının möhkəmləndirilməsini və onların idarə olunma qaydalarının dəyişdirilməsini nəzərdə tutur. Bu addımlar Çinin rəqəmsal iqtisadiyyatı üçün mühüm olan bizneslər üzərində nəzarəti genişləndirə bilər.
Sənəddə texnologiyadan istifadə etməklə getdikcə mürəkkəbləşən korrupsiya hallarının üzə çıxarılması əsas prioritetlərdən biri kimi göstərilir. Hakimiyyət orqanlarına internet, virtual valyutalar, sərhədlərarası kapital axınları və blokçeyn texnologiyası ilə bağlı qanunsuz fəaliyyətləri araşdırmaq tapşırılır.
Qətnamə gizlədilmiş korrupsiya hallarının, o cümlədən üçüncü şəxslərin adına saxlanılan aktivlərin, göstərilən xidmətlərə görə təxirə salınmış ödənişlərin və vəzifədən ayrıldıqdan sonra məmurların saxladıqları biznes əlaqələrinin araşdırılmasını da nəzərdə tutur.
Məmurların və onların ailə üzvlərinin maliyyə vəziyyəti daha ciddi yoxlanılacaq. Qanuni gəlirlərlə müqayisədə sərvət və ya xərclərin əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olduğu halların araşdırılması, eləcə də məmurların həyat yoldaşları və övladlarının idarə etdiyi bizneslərə nəzarətin sərtləşdirilməsi planlaşdırılır.
Kriptovalyuta məhdudiyyətləri qüvvədə qalır
Çin rəqəmsal iqtisadiyyatını genişləndirsə də, özəl kriptovalyuta fəaliyyəti üzərində ciddi məhdudiyyətləri saxlayır. Hakimiyyət orqanları virtual valyuta spekulyasiyasının riskləri barədə dəfələrlə xəbərdarlıq edib. 2021-ci ildə genişmiqyaslı tənzimləmə tədbirləri ilə kriptovalyuta əməliyyatları qanunsuz elan olunub.
Yeni qətnamədə ticarətə dair əlavə qadağa nəzərdə tutulmur; sənəddə “Bitcoin”, stabilkoinlər və kriptovalyuta mayninqi də konkret olaraq qeyd edilməyib. Bunun əvəzinə virtual valyutalar və blokçeyn texnologiyası korrupsiyanı gizlətmək və ya asanlaşdırmaq üçün istifadə oluna bilən vasitələr kimi göstərilir.
Sənəd Partiyanın intizam sistemində verilənlərə əsaslanan nəzarətin genişləndirilməsi planlarını da əhatə edir. Yeni rəqəmsal nəzarət platformalarının araşdırmaçılara qayda pozuntularını aşkarlamağa, maliyyə əlaqələrini izləməyə və dövlət məmurlarının səlahiyyətlərindən necə istifadə etdiyini yoxlamağa kömək etməsi nəzərdə tutulur.
Qətnamə Si Cinpinin partiya intizamını gücləndirmək, korrupsiyaya qarşı mübarizə aparmaq və məmurlara nəzarəti sərtləşdirmək istiqamətindəki daha geniş təşəbbüsünün bir hissəsidir. Sənədlə “Si Cinpinin partiya quruculuğu haqqında düşüncəsi” Partiyanın idarəçiliyi üçün rəhbər çərçivə kimi rəsmən təsbit olunur.
Qərarın icrası üçün ətraflı vaxt qrafiki açıqlanmayıb. Qətnamə Çin texnologiya sektoru və rəqəmsal maliyyə sistemi üzrə Kommunist Partiyasının nəzarətinin daha da genişləndiriləcəyinə işarə edir.
