OMM Redaksiyası
Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev Amudərya çayının Əfqanıstan sahilini möhkəmləndirmək üçün 10 milyon dollar ayırıb. AnewZ-in məlumatına görə, bu barədə Əfqanıstan Ticarət və İnvestisiya Palatası (ACCI) çərşənbə axşamı Balkh vilayətində keçirilən danışıqlardan sonra bildirib.
Görüşdə Balkh vilayətinin qubernatoru Məhəmməd Yusif Vəfa və Özbəkistanın qonşu Surxandərya vilayətinin qubernatoru Ulugbek Kosimov iştirak ediblər. ACCI-nin bildirdiyinə görə, layihə Vəfanın müraciətindən sonra irəli sürülüb.
“Balkh qubernatoru əvvəllər çayın məcrasının dəyişməsi nəticəsində yaranan eroziyanın və Əfqanıstan ərazisinin itirilməsinin qarşısını almaq üçün layihə təklif etmişdi”, – Vəfa deyib.
Çayın dəyişən məcrası əkin sahələrinə təhlükə yaradır
Amudərya Əfqanıstanın şimal sərhədinin böyük hissəsini təşkil edir və əkinçiliklə məşğul olan icmaları suvarma suyu ilə təmin edir. Bununla yanaşı, mövsümi daşqınlar və çayın məcrasının dəyişməsi evləri, əkin sahələrini və suvarma kanallarını dağıdıb.
“Geodetski List” elmi jurnalında 2021-ci ildə dərc olunan araşdırmaya görə, 1990–2020-ci illərdə Amudəryanın bəzi hissələri Əfqanıstan istiqamətində təxminən üç kilometr sürüşüb və çay boyunca kənd təsərrüfatı torpaqlarına ziyan vurub.
Çay kənarında yaşayan icmalar əkinçilikdən və heyvandarlıqdan dolanır. Buna görə daşqınların torpaqları və məhsulları məhv etməsi onların gəlirlərinə təsir edir.
Çayın suyundan suvarma üçün artan tələbat da var. Əfqanıstanın suyu yönləndirmək məqsədi daşıyan Qoş Təpə kanalı layihəsi aşağı axındakı su ehtiyatları ilə bağlı narahatlıq yaradıb.
Görüşdə ticarət və nəqliyyat məsələləri də müzakirə olunub
Tərəflər Özbəkistan ərazisindən mal daşıyan əfqan ixracatçıların və tacirlərin üzləşdiyi çətinlikləri, dəmir yolu məsələlərini və xüsusi nəqliyyat marşrutlarını müzakirə ediblər.
ACCI Özbəkistan tacirlərinin gələcəkdə Əfqanıstana səfər edəcəyini gözlədiyini bildirib. “Tərəflər həmçinin özbək tacirlərindən ibarət nümayəndə heyətinin Əfqanıstana səfər edərək əfqan kənd təsərrüfatı məhsullarının, xüsusilə alma və narın alınması və idxalı imkanlarını araşdırması barədə razılığa gəliblər”.
Görüşdə Əfqanıstanın kənd təsərrüfatı, suvarma və heyvandarlıq naziri Ataullah Omari, Özbəkistanın Əfqanıstan üzrə xüsusi nümayəndəsi İsmətullah İrqaşev və Əfqanıstan Ticarət və İnvestisiya Palatasının sədri Sayed Kərim Haşemi də iştirak ediblər.
Çay sahilini möhkəmləndirmə layihəsinin icra müddəti açıqlanmayıb.
