OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, ABŞ-ın Nyu-Meksiko ştatında hakim “Meta” şirkətinin 25 milyard dollar ödəməsinə qərar verib. Məhkəmə işi “Cambridge Analytica” qalmaqalı ilə əlaqəlidir; andlılar şirkətin istehlakçıları yanıltdığını müəyyən ediblər.
Hakim Frensis Metyu çərşənbə günü bildirib ki, ştat qanunlarına əsasən cərimə 219 milyard dollardan çox ola bilərdi, lakin o, məbləği 25 milyard dollara endirib.
“Facebook”un illər ərzində törətdiyi və sistemli şəkildə ictimaiyyətə çatdırdığı pozuntular şirkətin əsas biznes təcrübələrinin mahiyyətinə toxunur”, – Metyu qərarında yazıb.
Nyu-Meksikonun baş prokuroru Raul Torres bunu ABŞ tarixində şirkətə qarşı ştat səviyyəsində çıxarılmış ən böyük, bəlkə də ən böyük, tək hökm adlandırıb. Torres Albukerkedə keçirdiyi mətbuat konfransında “böyük texnologiya şirkətlərinin məsuliyyətə cəlb olunmasının çoxdan gecikdiyini” deyib.
“Meta” apellyasiya şikayətində qalib gələcəyinə əmin olduğunu bildirib. Şirkətin baş hüquq müşaviri C.J. Mahoni qərarın və baş prokurorun yanaşmasının Nyu-Meksikoda biznes aparmağı demək olar ki, mümkünsüz etdiyini deyib.
“Meta” milyardlarla dollarlıq cərimənin konstitusion hüquqlarını pozmaq riski yaratdığını müdafiə edib və məbləğin 3,45 milyard dollarla məhdudlaşdırılmasını istəyib. Ştat isə 35-40 milyard dollar cərimə tələb edib.
Andlılar 43 milyondan çox pozuntu sayıb
Nyu-Meksiko 2021-ci ildə “Meta”ya qarşı iddia qaldırıb. Buna səbəb “Cambridge Analytica”nın üçüncü tərəfin tətbiqi vasitəsilə 87 milyona qədər “Facebook” istifadəçisinin şəxsi məlumatlarını toplamasına dair üzə çıxan məlumatlar olub. Hazırda fəaliyyət göstərməyən siyasi konsaltinq şirkəti Donald Trampın 2016-cı il prezidentlik kampaniyası üçün çalışıb, məlumatlardan isə seçicilərin profilləşdirilməsi və hədəflənməsi məqsədilə istifadə edib.
Ştat “Meta”nı istifadəçilərə məlumatlarına kimin çıxış əldə etdiyi, nifrət nitqi və yanlış məlumatlarla necə mübarizə apardığı, eləcə də digər daxili siyasətləri barədə yalan danışmaqda ittiham edib.
Sentyabrın 25-də andlılar şirkətin və rəhbərliyinin verdiyi 29 açıqlamadan 26-sının yanıltıcı olduğu qənaətinə gəliblər. Onlar Nyu-Meksikonun istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi qanunlarının 43 milyondan çox dəfə pozulduğunu hesablayıblar. Ştat qanunları hər pozuntuya görə 5 min dollara qədər cərimə nəzərdə tutur; vəsait ştatın məktəb sisteminə yönəldiləcək.
Bu, “Meta”nın “Cambridge Analytica” işi ilə bağlı üzləşdiyi ən böyük cərimədir. 2019-cu ildə ABŞ Federal Ticarət Komissiyası eyni qalmaqala görə şirkəti 5 milyard dollar cərimələyib.
Nyu-Meksikoda şirkətə qarşı ikinci qərar
Bu, son altı ayda Nyu-Meksikoda “Meta”ya qarşı çıxarılan ikinci qərardır. Martda Santa Fe şəhərində andlılar şirkətin “Facebook”, “Instagram” və “WhatsApp” platformalarında gənclərin təhlükəsizliyi barədə istifadəçiləri yanıltdığını müəyyən edib və 375 milyon dollar mülki cərimə ödəməsinə qərar veriblər.
Analitiklər cərimənin şirkətin dəyərinə ciddi təsir göstərməyəcəyini bildiriblər. D.A. Davidson & Co.-nun texnologiya araşdırmaları üzrə rəhbəri Gil Luria “Meta”nın dəyərinin təxminən iki trilyon dollar olduğunu, şirkətin bu işlər üzrə apellyasiya şikayətlərini davam etdirib prosesləri uzada biləcəyini deyib.
