OMM Redaksiyası
İsveçrə seçiciləri ölkənin neytrallıq siyasətinin sərtləşdirilməsini nəzərdə tutan təşəbbüsü böyük səs çoxluğu ilə rədd ediblər.
İsveçrə Federal Statistika İdarəsinin açıqladığı yekun nəticələrə əsasən, seçicilərin 70,15 faizi təşəbbüsün əleyhinə, 29,85 faizi isə lehinə səs verib. Təklif bütün kantonlarda rədd olunub. Referendumda seçici fəallığı 47,06 faiz təşkil edib.
Təşəbbüs nəyi nəzərdə tuturdu?
Təşəbbüs İsveçrənin neytrallığına daha məhdudlaşdırıcı yanaşmanın konstitusiyada təsbit edilməsini təklif edirdi.
Sənəd qəbul olunacağı təqdirdə, ölkənin hücuma məruz qalmadığı və ya yaxın hərbi təhlükə ilə üzləşmədiyi halda hərbi və ya müdafiə ittifaqlarına qoşulmasına, eləcə də onlarla əməkdaşlıq etməsinə imkan verməyəcəkdi.
Layihə, həmçinin silahlı münaqişələrdə iştirak edən ölkələrə qarşı sanksiyaların yalnız Birləşmiş Millətlər Təşkilatının təsdiqi ilə tətbiq edilməsini nəzərdə tuturdu.
Mövcud siyasətə əsasən, İsveçrə neytral statusunu qorumaqla digər ölkələr və təhlükəsizlik tərəfdaşları ilə əməkdaşlıq edə, həmçinin beynəlxalq sanksiyalara qoşula bilər.
Hökumət nəticəni necə qiymətləndirib?
İsveçrənin xarici işlər naziri İqnatsio Kassis bildirib ki, nəticə neytrallıq prinsipinin rədd edilməsi kimi qiymətləndirilməməlidir.
Onun sözlərinə görə, İsveçrə neytral olaraq qalır və referendumun nəticəsi hökumətə iqtisadi sanksiyalarla bağlı qərarları ayrı-ayrılıqda qəbul etmək, milli təhlükəsizliyi gücləndirdiyi hallarda isə beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq etmək imkanı verir.
Kassis əlavə edib ki, İsveçrənin təhlükəsizliyi Avropanın digər hissələrindəki sabitliklə sıx bağlıdır.
Rusiya sanksiyaları müzakirələrin əsas mövzusu olub
Təşəbbüsü dəstəkləyən İsveçrə Xalq Partiyası ölkənin ənənəvi neytrallığının Rusiya Ukraynaya müdaxilə etdikdən sonra Bernin Moskvaya qarşı sanksiyalara qoşulması ilə zəiflədiyini iddia edirdi.
Təşəbbüs tərəfdarları sanksiyalarda və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıqda İsveçrənin iştirakına konstitusion məhdudiyyətlərin daha aydın müəyyənləşdirilməsini istəyirdilər.
İsveçrə hökuməti və əsas siyasi partiyaların əksəriyyəti isə təklifin ölkənin beynəlxalq böhranlara cavab vermək və təhlükəsizlik maraqlarını qorumaq imkanlarını lüzumsuz şəkildə məhdudlaşdıracağını bildirirdi.
Referendumdan sonra İsveçrə Xalq Partiyası məğlubiyyətini qəbul edib və yaxın vaxtlarda əlavə addımlar atmaq planının olmadığını açıqlayıb.
Partiyanın deputatı Lukas Raynman nəticədən məyus olduğunu, lakin İsveçrə neytrallığı prinsipinə cəmiyyətdə geniş dəstəyin qalmasını müsbət qiymətləndirdiyini deyib. O, partiyanın gələcək hökumət qərarlarını, xüsusilə daha sərt sanksiyaların tətbiqini və ya neytrallığa zidd hesab etdiyi addımları diqqətlə izləyəcəyini bildirib.
İsveçrənin neytrallığı XIX əsrdən beynəlxalq səviyyədə tanınır və 1848-ci ildən ölkənin konstitusion çərçivəsinin bir hissəsidir. Təşəbbüsün rədd edilməsi hökumətə formal neytral statusu qorumaqla beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq etmək və sanksiyalarda iştirak etmək imkanını saxlayır.
