İran: Hörmüz boğazı şərtlər yerinə yetirilməyənədək açılmayacaq

Hörmüz boğazından gəmi hərəkəti cümə axşamı da aşağı səviyyədə qalıb. İran ABŞ-la yeni danışıqlara başlamayacağını və irəli sürdüyü şərtlər yerinə yetirilməyənədək boğazı açmayacağını bildirib.

İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzayi dövlətə məxsus “IRIB” televiziyasına müsahibəsində deyib ki, Tehran ABŞ üçün yeddi şərt irəli sürüb. Onun sözlərinə görə, bu tələblər xarici işlər naziri Abbas Arakçinin iştirakı ilə Qətər vasitəçiləri üzərindən BMT Baş Assambleyasının Nyu-Yorkdakı toplantısı çərçivəsində amerikalı tərəfə çatdırılıb.

İranın şərtləri açıqlanıb

Rzayi şərtlərin məzmununu açıqlamayıb və Vaşinqtonun niyyətlərinə etimadın olmadığını vurğulayıb. O, qarşılıqlı etimadın bərpası üçün tədbirlərin görülməli olduğunu qeyd edib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Baqayi isə “X” sosial şəbəkəsində paylaşımında Tehranının tələblərinin vasitəçilər vasitəsilə ABŞ-a açıq şəkildə çatdırıldığını yazıb. Onun sözlərinə görə, bu şərtlərə ABŞ-ın təcavüzkar addımlarına, o cümlədən dəniz blokadasına və iqtisadi təzyiqlərə son qoyulması, bütün cəbhələrdə müharibənin dayandırılması, dondurulmuş aktivlərin azad edilməsi və İranla Oman arasında əldə olunmuş razılaşmaya uyğun olaraq Hörmüz boğazından təhlükəsiz gəmiçilik marşrutlarının qəbul edilməsi daxildir.

Tehran əvvəlki razılaşmaya qayıtmağı tələb edir

İran rəsmiləri ABŞ-ın iyun ayında iki ölkənin prezidentləri tərəfindən imzalanmış İslamabad anlaşma memorandumuna qayıtmasını tələb edirlər. Sənəddə silahlı münaqişələrdə 60 günlük fasilə nəzərdə tutulsa da, razılaşma üç həftədən artıq qüvvədə qalmayıb.

Rzayi ABŞ-ı əvvəlki danışıqlar mərhələlərində, o cümlədən iyunda imzalanmış İslamabad atəşkəs razılaşması zamanı götürdüyü öhdəlikləri pozmaqda günahlandırıb. O, ABŞ-ın 2025 və 2026-cı illərdə danışıqların gedişində İrana iki dəfə hücum etdiyini də iddia edib.

İran rəsmisinin sözlərinə görə, Tehran avqustda İslamabad sülh prosesindən əvvəlki və həmin dövrdəki vəziyyətə qayıtmaq niyyətində deyil.

2026-cı il BMT Baş Assambleyasının toplantısı İsrail və ABŞ-ın fevralın 28-də İrana qarşı başladığı və 40 gün davam edən müharibənin fonunda keçirilir.