OMM Redaksiyası
Almaniyanın müdafiə texnologiyaları şirkəti “Helsing” Avropanın ABŞ texnologiyalarından asılılığı ilə bağlı narahatlıqları artdığı bir vaxtda yeni süni intellekt əsaslı hədəfləmə proqramını təqdim etməyə hazırlaşır. AnewZ-in məlumatına görə, Britaniya da Rusiya sualtı qayıqlarını izləmək üçün 121 milyon dollar (90 milyon funt sterlinq) sərmayə qoyacağını açıqlayıb.
“Helsing” ABŞ-ın “Palantir” kimi müdafiə texnologiyaları şirkətləri ilə rəqabət aparmaq və proqramını Avropa alternativi kimi təqdim etmək niyyətindədir.
Britaniya çərşənbə axşamı elan edib ki, Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Şimali Atlantikada Rusiya sualtı qayıqlarını izləməsinə və kritik infrastrukturu qorumasına kömək etmək üçün dronlara, sensorlara və süni intellekt sistemlərinə 121 milyon dollar (90 milyon funt sterlinq) ayıracaq.
Berlin şəhərində keçiriləcək təqdimatla bağlı “Helsing” bildirib ki, “dəqiq kəşfiyyat aparmaq, qeyri-müəyyənlik şəraitində düzgün qərarlar vermək və döyüş meydanında müstəqil, asılılıq olmadan dəqiqliklə hərəkət etmək — Avropadan və Avropa üçün — vacibdir”.
Ukraynadakı müharibə dronlardan, peyklərdən və digər sensorlardan toplanan böyük həcmdə məlumatın sürətlə təhlilinin döyüş meydanındakı qərarların qəbulunu necə sürətləndirə biləcəyini göstərib.
ABŞ texnologiyalarından asılılıq narahatlığı
ABŞ Prezidenti Donald Tramp NATO-dan çıxmaqla bağlı dəfələrlə hədələyib. Bu, Avropada Vaşinqtondan asılılıq və həssas məlumatlara nəzarətlə bağlı narahatlıqları artırıb. Qeyri-müəyyənlik ABŞ-ın müdafiə proqram təminatı və məlumat təhlili şirkətlərindən biri olan “Palantir”ə qarşı müqaviməti gücləndirib.
“Palantir” hərbi süni intellekt platformalarının ən tanınmışlarından biri olan “Maven Smart System”i hazırlayıb. Bu sistem ABŞ, NATO komandanlıqları və alyansın bir sıra üzvləri tərəfindən istifadə olunur.
Şirkət müştərilərinin proqram təminatı üzərində tam əməliyyat nəzarətinə malik olduğunu bildirir və sistemləri uzaqdan söndürməyə imkan verən “kill switch”in olmadığını vurğulayır.
Ötən ay Ukraynanın “Starlink” terminallarının sürətinə qoyulan məhdudiyyətlər Kiyevin Rusiya dronlarını ələ keçirmək cəhdlərinə mane olub və bəzi əməliyyatların ləğvinə səbəb olub.
İyun ayında Tramp administrasiyası milli təhlükəsizlik narahatlıqlarını əsas gətirərək ABŞ vətəndaşı olmayan şəxslərin “Anthropic” şirkətinin ən qabaqcıl süni intellekt modelləri olan “Mythos” və “Fable”a çıxışının qarşısını almağa çalışıb. Bundan sonra “Anthropic” həmin modellərə dünya üzrə çıxışı dayandırıb.
Məhdudiyyətlər həmin ayın sonunda aradan qaldırılsa da, Avropa qanunvericiləri bu hadisənin Vaşinqtonun kritik texnologiyalara “kill switch” vasitəsilə nəzarət etmək imkanını üzə çıxardığını bildiriblər.
Almaniya hələlik silahlı qüvvələri üçün “Palantir”in “Maven” sistemini almaqdan imtina edib. Bunun əvəzinə ölkə 2027-ci ildə öz süni intellekt əsaslı hərbi sistemini istifadəyə verməyi, 2028-ci ilədək isə onun tam tətbiqini planlaşdırır.
Britaniya sualtı müşahidə imkanlarını artırır
Avropanın texnoloji müstəqilliyini gücləndirmək cəhdləri ilə yanaşı, Britaniya Rusiya sualtı qayıqlarının fəaliyyətini aşkarlamaq imkanlarını genişləndirir.
121 milyon dollar (90 milyon funt sterlinq) məbləğindəki sərmayə qabaqcıl sensorlarla təchiz edilmiş avtonom sistemlər şəbəkəsinin yaradılmasına yönəldiləcək. Bu şəbəkə sualtı qayıqların aşkarlanması və izlənməsi üçün inteqrasiya olunmuş müşahidə imkanlarını yaxşılaşdırmalıdır.
Qərb rəsmiləri kritik sualtı infrastrukturun yaxınlığında Rusiyanın fəaliyyətinin artdığı barədə xəbərdarlıq ediblər. Bu isə mühüm kommunikasiya və enerji şəbəkələrinin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
Britaniya aprel ayında bir aydan çox müddət ərzində Britaniya suları daxilində və ətrafında fəaliyyət göstərən Rusiya sualtı qayıqlarının qarşısını almaq üçün hərbi gəmilər göndərdiyini açıqlayıb. London sualtı kabellərə və ya boru kəmərlərinə zərər vurmaq cəhdlərinin “ciddi nəticələri” olacağı barədə Moskvanı xəbərdar edib. Rusiya isə ittihamları təkzib edib.
NATO müttəfiqləri son illərdə sualtı infrastruktura nəzarəti gücləndiriblər. Kabellər qlobal internet trafikinin böyük hissəsini daşıyır və beynəlxalq maliyyə əməliyyatlarının əsasını təşkil edir.
