OMM Redaksiyası
AnewZ-in məlumatına görə, Filippin və Avstraliya bazar günü Manilada müdafiə sahəsində yeni əməkdaşlıq razılaşması imzalayıb. Sənəd birgə hərbi fəaliyyətləri sürətləndirmək və təhlükəsizlik əlaqələrini gücləndirmək məqsədi daşıyır. Bu addım Cənubi Çin dənizində Çinlə gərginliyin artdığı vaxt atılıb.
Razılaşma ölkələrin qüvvələrin qarşılıqlı səfərlərinə dair mövcud sazişi — SOVFA-nı — tətbiq edərkən prosedurları sadələşdirəcək. Bununla hərbi təlimləri, əməliyyatları və digər birgə fəaliyyətləri əlaqələndirmək asanlaşacaq.
Avstraliyanın Baş naziri Entoni Albanese 49-cu ASEAN sammitində iştirak etmək üçün Manilaya səfəri zamanı imzalanma mərasimində olub. Hər iki ölkə müdafiə əməkdaşlığını və dəniz təhlükəsizliyini gücləndirməyə çalışır.
Birgə fəaliyyətlər üçün prosedurlar sadələşdiriləcək
Filippinin müdafiə naziri Gilberto Teodoro razılaşmanı SOVFA-nın icrasına mane olan bürokratik əngəlləri aradan qaldırmaq üçün “qırmızı lentə qarşı tədbir” kimi xarakterizə edib.
“Bir işi görmək üçün 100 addım əvəzinə, indi cəmi 10 addım lazım olacaq”, – Teodoro jurnalistlərə deyib.
Onun sözlərinə görə, razılaşma dəniz, hava və quru qüvvələri arasında daha sıx əməkdaşlığa, eləcə də humanitar yardıma və fəlakətlərə cavab tədbirlərinə dəstək verəcək. Teodoro əlavə edib ki, sənəd Cənubi Çin dənizi də daxil olmaqla, Filippinin “etibarlı çəkindirmə mövqeyini” gücləndirəcək.
Cənubi Çin dənizindəki gərginlik təhlükəsizlik əlaqələrinə təsir edir
Filippin mübahisəli sularda Pekinlə gərginlik artarkən müdafiə tərəfdaşlıqlarını genişləndirir, eyni zamanda ABŞ-la uzunmüddətli müqavilə müttəfiqliyini qoruyur.
Çin Cənubi Çin dənizinin böyük hissəsinə iddia edir. Bu iddialar Filippinin və regiondakı digər ölkələrin dəniz iddiaları ilə üst-üstə düşür.
Avstraliya 2016-cı ildə qəbul edilmiş beynəlxalq arbitraj qərarını dəstəkləyir. Qərarda Çinin geniş dəniz iddialarının hüquqi əsası rədd edilib; Pekin isə qərarı qəbul etmir.
Çin mübahisəli sulardakı fəaliyyətlərinin qanuni və peşəkar olduğunu bildirir. Pekin Manila ilə xarici tərəfdaşların birgə hərbi təlimlərini dəfələrlə tənqid edərək, onların regionda gərginliyi artırdığını iddia edib.
Albanese razılaşmanın dənizdə vəziyyətə dair məlumatlılığı, məlumat mübadiləsini, hərbi təlimləri və Avstraliya ilə Filippin qüvvələrinin qarşılıqlı fəaliyyət qabiliyyətini gücləndirəcəyini deyib. Sənəd strateji dialoqun və müdafiə infrastrukturunun inkişafına da dəstək verəcək.
Avstraliyanın baş naziri dəniz məkanının monitorinqi sahəsinə əlavə investisiya yatırılacağını açıqlayıb. Buraya dron texnologiyası, müşahidə avadanlığı və təlimlər daxildir. Tədbirlər Filippinin dəniz və kibertəhlükələr aşkarlamaq imkanlarını yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyır.
İmzalanma Cənub-Şərqi Asiya ölkələrinin liderləri və beynəlxalq tərəfdaşların 49-cu ASEAN sammiti üçün Manilada toplandığı vaxt baş tutub. Regional təhlükəsizlik və iqtisadi əməkdaşlıq müzakirələrin əsas mövzuları arasındadır.
