OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, oktyabrın 22-də açıqlanan Kabul Institute hesabatında 2021-ci ildən bəri Əfqanıstana humanitar yardım üçün ayrılan 8 milyard dolların yalnız 9 faizinin ilkin alanlardan sonrakı mərhələlərdə ictimai qeydlər əsasında izlənə bildiyi bildirilib.
Vaşinqtonda yerləşən institut 30 sentyabr 2026-cı ilədək açıqlanmış ödənişləri araşdırıb. Hesabatda 1,42 milyard dolların məxfi alıcılar üzrə qeydə alındığı, vəsaitlərin 80 faizinin isə ilkin olaraq BMT qurumlarına və çoxtərəfli təşkilatlara yönəldildiyi qeyd olunub.
Tədqiqatçılar bu məlumatlardakı boşluqların vəsaitlərdən sui-istifadə edildiyini sübut etmədiyini vurğulayıblar.
Əfqanıstanda milyonlarla insan yardıma ehtiyac duyur
Kabildə yaşayan, dörd uşaq anası və dul Asma Bibi AnewZ-yə sonuncu dəfə Ramazan ayında yardım aldığını deyib.
“Sonuncu dəfə Ramazan ayında bizə yağ, un və düyü veriləndə yardım aldıq. O vaxtdan bəri heç nə almamışıq”.
O, qışa hazırlaşmağın çətin olduğunu da bildirib: “Qış yaxınlaşır, artıq hava soyuqdur. İsinmək üçün odun almağa belə imkanımız çatmır”.
BMT-nin Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisinin (OCHA) hesablamasına görə, 2026-cı ildə Əfqanıstanda təxminən 21,9 milyon insanın humanitar yardıma ehtiyacı olacağı gözlənilir. Bu, ölkə əhalisinin təxminən 45 faizidir.
BMT maliyyə nəzarəti mexanizmlərini müdafiə edir
OCHA-nın sözçüsü Olqa Çerevko AnewZ-yə açıqlamasında ictimaiyyətə açıq hesabatların məhdud olmasının vəsaitlərin itdiyinə dəlalət etmədiyini bildirib.
“Hesabatın nəticələri, görünür, əsasən açıq məlumatların məhdudluğuna diqqət çəkir; vəsaitlərin uçotdan kənarda qalmasına və ya düzgün istifadə edilməməsinə dair sübutlara yox”.
Çerevkonun sözlərinə görə, yardım xərclərinə auditlər, donorlar qarşısında hesabatlılıq və sahə yoxlamaları vasitəsilə nəzarət edilir. O bildirib ki, bu mexanizmlər humanitar resursların nəzərdə tutulan məqsədlər üçün istifadəsini, eləcə də təşkilatların yardım alan icmalar, donorlar və idarəetmə orqanları qarşısında hesabatlı olmasını təmin etmək üçün nəzərdə tutulub.
BMT proqramların icrası ilə inzibati xərclər arasında bölgünü təqdim etməyib.
Əfqanıstanın İqtisadiyyat Nazirliyi fevralda 2025-ci il üçün ayrılmış 1,009 milyard dolların 590 milyonunun layihələrə, qalan hissəsinin isə əməkhaqqı və əməliyyat xərclərinə yönəldildiyini açıqlamışdı. Bu rəqəmlər fərqli dövrü və əhatə dairəsini əks etdirir.
