COP31-də emissiyaların azaldılması və iqlim maliyyəsi müzakirə olunur

Türkiyədə keçirilən COP31-in ikinci günündə, çərşənbə axşamı, emissiyaların azaldılması və iqlim maliyyəsi müzakirələrin əsas mövzusu olub. İnkişaf etməkdə olan ölkələr zəngin dövlətlərdən daha çox maliyyə dəstəyi istəyiblər.

AnewZ-nin məlumatına görə, 200-ə yaxın ölkənin nümayəndələri Antalya EXPO Mərkəzində toplaşıb. Görüşlər milli iqlim siyasətlərinin qlobal istiləşməni məhdudlaşdırmaq üçün yetərli olmadığı barədə xəbərdarlıqlar fonunda keçirilir.

BMT-nin Ətraf Mühit Proqramının son hesabatında dünyada orta temperatur artımının sənayeləşmə öncəsi dövrlə müqayisədə 1,5°C həddində saxlanılmasına dair Paris Sazişinin hədəfinin aşılmasının ehtimal olunduğu bildirilib.

Diqqət indi temperaturun həmin həddi nə qədər aşa biləcəyinə, bu aşmanın nə qədər davam edəcəyinə və emissiyaların nə sürətlə azaldıla biləcəyinə yönəlib. “Greenpeace”in COP31 nümayəndə heyətinin rəhbəri Jasper İnventor hökumətlərin bu həddin aşılması ehtimalını qəbul etməli, miqyasını və müddətini minimuma endirmək üçün çalışmalı olduğunu deyib.

“Bu sammitdə iqlim dəyişikliyi ilə bağlı çoxlu müzakirə gözləyirik”, – İnventor bildirib. Bazar ertəsi Türkiyənin Antalya şəhərində başlayan sammit BMT hesabatında xəbərdarlıq yayılandan sonra keçirilən ilk COP toplantısıdır.

Türkiyə elektrik enerjisinin payını artırmağı hədəfləyir

COP31-ə sədrlik edən Türkiyə 2035-ci ilədək elektrik enerjisinin ümumi enerji istehlakındakı payını təxminən 20 faizdən 35 faizə çatdırmaq planını irəli sürür. Təşəbbüs nəqliyyat, isitmə və sənayedə fosil yanacaqlardan keçidi sürətləndirməyə yönəlib.

İqlim fəalları xəbərdarlıq edirlər ki, elektrikləşmə emissiyaları yalnız elektrik enerjisi getdikcə daha çox bərpa olunan və digər aşağı karbonlu mənbələrdən əldə olunarsa əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

İqlim maliyyəsi danışıqlarda fikir ayrılığı yaradıb

İnkişaf etməkdə olan ölkələr emissiyaları azaltmaq, iqlim dəyişikliyinə uyğunlaşmaq və fəlakətlərin nəticələrini qarşılamaq üçün daha çox dəstək tələb ediblər. Onlar bunu dayanıqsız borc yükü yaratmadan etməyin vacibliyini vurğulayıblar.

İnventorun sözlərinə görə, zəngin və inkişaf etməkdə olan ölkələr arasında razılaşdırılmış iqlim maliyyəsi üzrə iş proqramının sammitin gündəliyinə daxil edilməsi məsələsində fikir ayrılığı yaranıb. Zəngin dövlətlər əvvəlcə bu addıma qarşı çıxıb, inkişaf etməkdə olan ölkələr isə proqramın gündəliyə salınmasını istəyib.

İnventor proqramın əlavə olunmasını “yaxşı ilk addım” adlandırıb. Bununla belə, o, ayrılacaq maliyyənin həcmi, mənbəyi və bölüşdürülmə qaydası barədə razılığa gəlinəcəyinə zəmanət vermədiyini qeyd edib.

Maliyyə ehtiyacları ilə mövcud vəsait arasındakı fərq böyük olaraq qalır. BMT-nin hesablamasına görə, inkişaf etmiş ölkələrin iqlimə uyğunlaşma üçün maliyyələşdirməsi 2024-cü ildə təxminən 28,2 milyard dollar olub. İnkişaf etməkdə olan ölkələrin isə hər il 305 milyard dollara ehtiyacı ola bilər.

Çərşənbə axşamı müzakirələrin mərkəzində qlobal emissiyaların azaldılması səylərində əsas sahələr sayılan enerji və nəqliyyat olub. COP31 noyabrın 20-dək davam edəcək, çərşənbə günü isə yüksək səviyyəli sammit üçün ölkə liderlərinin bir araya gəlməsi gözlənilir.