OMM Redaksiyası
Almaniyada seçicilər bazar günü iki əyalətdə səs veriblər. Meklenburq-Ön Pomeraniya və paytaxt Berlində keçirilən seçkilərin kansler Fridrix Mertsin üzləşdiyi siyasi təzyiqi artıracağı gözlənilir.
Səsvermə “Almaniya üçün Alternativ” (AfD) partiyasının Saksoniya-Anhalt seçkilərində böyük uğur qazanmasından cəmi iki həftə sonraya təsadüf edib. Partiyanın Şərqi Almaniyada güclənməsi artıq milli siyasi gündəmin əsas məsələlərindən birinə çevrilib. Əsas siyasi qüvvələr isə AfD ilə koalisiya qurmaqdan imtina etməyə davam edir.
Merts hökumətinə ictimai narazılıq artır
Fridrix Merts hakimiyyətə Almaniyanın zəif iqtisadiyyatını canlandırmaq və islahatlar həyata keçirmək vədi ilə gəlib. Lakin hökumət ictimai dəstəyi qazanmaqda çətinlik çəkir. Seçiciləri əsasən bahalaşma, enerji qiymətləri və mənzil problemi narahat edir.
Əyalət seçkiləri Mertsin rəhbərliyinə etimadın növbəti sınağı hesab olunur. Onun rəhbərlik etdiyi Xristian Demokrat İttifaqının (CDU) yüksək vəzifəli nümayəndələri partiyadakı narazılığa baxmayaraq kansleri dəstəkləməyə davam edirlər. Hazırkı kanslerin dəyişdirilməsi isə siyasi və konstitusion baxımdan çətin proses sayılır.
Meklenburq-Ön Pomeraniyada CDU-nu zəif nəticə gözləyir. “Forschungsgruppe Wahlen” institutunun sentyabrın 17-də açıqladığı sorğuda partiyanın reytinqi 6 faiz göstərilib. Bu göstərici əyalət parlamentinə daxil olmaq üçün tələb olunan 5 faizlik baryerə yaxındır.
Merts seçicilərin narazılıqlarına cavab verməyə çalışıb. O, cümə günü benzin və dizel yanacağı üzrə vergi endirimlərini də əhatə edən tədbirlər paketi təqdim edib. Buna baxmayaraq, yaşayış xərclərinin artması seçicilərin əsas problemlərindən biri olaraq qalır.
AfD Şərqi Almaniyada mövqelərini gücləndirir
AfD ən böyük uğurlarını iqtisadi narazılığın və miqrasiya ilə bağlı narahatlıqların daha güclü olduğu Şərqi Almaniyada qazanıb. Partiya Almaniyada qalmaq hüququ olmayan əcnəbilərin deportasiyası ilə bağlı daha sərt tədbirləri, Rusiya ilə enerji əlaqələrinin bərpasını və avrodan imtinanı dəstəkləyir.
Meklenburq-Ön Pomeraniyada seçki kampaniyasının son həftələrində mübarizə kəskinləşib. Sentyabrın 17-də yayımlanan sorğuya əsasən, mərkəz-sol Sosial Demokratlar Partiyası (SPD) 37 faizlə AfD-ni cüzi fərqlə qabaqlayıb. AfD 36 faiz, Sol Partiya 9 faiz, Yaşıllar isə 5 faiz dəstəyə malik olub.
Əyalətin baş naziri Manuela Şvesiq SPD-nin kampaniyasında əsas fiqur olub. Onun şəxsi populyarlığının partiyanın AfD qarşısında mövqeyini qorumasına kömək etdiyi bildirilir. Şvesiq son kampaniya mitinqində AfD-ni təhlükəli partiya adlandırıb.
AfD-nin həmsədri Alisa Vaydel isə çıxışında Mertsi hədəf alıb. O, seçkilərdən sonra kanslerə siyasi təzyiqin artacağını bildirib.
Berlin seçkilərində parçalanmış parlament gözləntisi
Paytaxt Berlində siyasi mənzərə fərqlidir. Sol Partiya və CDU birinci yer uğrunda yaxın mübarizə aparır. Son sorğuda Sol Partiya 22 faiz, CDU 20 faiz, AfD 18 faiz, Yaşıllar 15 faiz, SPD isə 12 faiz nəticə göstərib.
Bu rəqəmlər əyalət parlamentində parçalanmış tərkibin formalaşa biləcəyinə və koalisiya danışıqlarının çətin keçəcəyinə işarə edir. AfD-nin Berlində dəstəyi əvvəlki əyalət seçkiləri ilə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə artıb. “Forschungsgruppe Wahlen”in məlumatına görə, partiya 2023-cü ildə 9,1 faiz səs aldığı halda, son sorğuda göstərici 18 faizə yüksəlib.
Əyalət seçkiləri adətən Almaniya kanslerinin siyasi taleyini müəyyənləşdirmir. Lakin AfD-nin sürətli yüksəlişi və Merts hökumətinə narazılığın artması bu səsverməni milli səviyyədə daha əhəmiyyətli edib.
Saksoniya-Anhaltda AfD-nin bu ayın əvvəlindəki güclü nəticəsi Almaniyanın əsas siyasi partiyaları üçün xəbərdarlıq kimi qiymətləndirilib. Bazar günü keçirilən seçkilər ölkəyə kimin rəhbərlik edəcəyini müəyyənləşdirməsə də, seçicilərin Merts hökumətinə, iqtisadi vəziyyətə və AfD-nin artan təsirinə münasibəti barədə yeni göstəricilər təqdim edə bilər.
