OMM Redaksiyası
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Dəməşqdə Suriya rəsmiləri ilə keçirdiyi danışıqlarda Kürdlərin rəhbərlik etdiyi Suriya Demokratik Qüvvələrinin (SDF) silahsızlanması və buraxılması çağırışını təkrarlayıb.
Fidan bazar günü Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybani və daxili işlər naziri Ənəs Xəttabla görüşüb. Danışıqlarda təhlükəsizlik, siyasi birlik və iki ölkə arasındakı münasibətlər müzakirə olunub.
Əş-Şeybani ilə birgə mətbuat konfransında çıxış edən Fidan bildirib ki, Ankara SDF-nin silahı yerə qoyaraq buraxılması ilə bağlı əvvəlki vədinin tezliklə “yerdə praktikaya çevriləcəyinə” ümid edir.
Ankara SDF-nin əsas komponenti olan Xalq Müdafiə Birliklərini (YPG) Türkiyə, ABŞ və Avropa İttifaqı tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınan Kürdüstan Fəhlə Partiyasının (PKK) uzantısı hesab edir.
2014-cü ildən “İslam Dövləti” (İŞİD) terror qruplaşmasına qarşı mübarizədə Vaşinqtonun əsas tərəfdaşı olan SDF Suriyanın şimal-şərqində bir sıra ərazilərdə əhəmiyyətli mövcudluğunu qoruyur.
Son aylarda SDF-nin silahları və hərbi strukturu, eləcə də əsas sərhəd-keçid məntəqələrinə və neft yataqlarına nəzarəti qruplaşmanın Dəməşqlə apardığı danışıqlarda əsas məsələlər olaraq qalır. Suriya hakimiyyəti SDF də daxil olmaqla bütün silahlı qrupların dövlətin hərbi strukturuna rəsmi şəkildə inteqrasiyasını istəyir.
Türkiyə-Suriya münasibətlərində istiləşmə
Türkiyə bildirir ki, istənilən razılaşma cənub sərhədi boyunca, o cümlədən müstəqil fəaliyyət göstərən silahlı qruplardan qaynaqlanan təhlükəsizlik təhdidlərini aradan qaldırmalıdır.
Fidan Dəməşqdə çıxışı zamanı Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın “yaxın gələcəkdə” qonşu Suriyaya səfər etməyi planlaşdırdığını da deyib. Nazir səfərlə bağlı əlavə məlumat verməyib.
Belə bir səfər 2024-cü ilin sonunda Bəşər Əsəd hökumətinin devrilməsindən sonra ikitərəfli münasibətlərin sürətlə bərpasında mühüm addım ola bilər. Türkiyə Suriyada 13 il davam edən vətəndaş müharibəsi zamanı silahlı müxalifəti dəstəkləyib, milyonlarla suriyalı qaçqına ev sahibliyi edib və ölkənin şimalının bəzi hissələrində hərbi qüvvələr yerləşdirib.
Suriyada Əsəddən sonrakı siyasi keçid başlayandan Ankara Dəməşqdəki yeni rəhbərliyi dəstəkləyir, təhlükəsizlik, ticarət və yenidənqurma sahələrində əməkdaşlığı genişləndirir.
SDF məsələsi əsas fikir ayrılığı olaraq qalır
Ankara ilə Dəməşq arasında münasibətlərin sürətlə yaxşılaşmasına baxmayaraq, SDF məsələsi potensial sabitsizlik mənbəyi olaraq qalır. Türkiyə dəfələrlə qruplaşmanın silahsızlanmasını tələb edib.
Suriyadakı kürd icmalarının liderləri isə vahid Suriya dövləti çərçivəsində siyasi və mədəni təminatlar əldə etməyə çalışırlar.
