OMM Redaksiyası
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla razılaşmanın ölkədə keçiriləcək aralıq seçkilərindən sonra əldə ediləcəyini gözlədiyini bildirib.
Tramp bunu BMT Baş Assambleyasındakı çıxışı zamanı deyib. Onun sözlərinə görə, İran növbəti addımlarını müəyyənləşdirmək üçün noyabrın 3-də keçiriləcək seçkilərin nəticələrini gözləyə bilər.
“İranla onun əvvəlkindən daha yaxşı ölkə qurmasına imkan verəcək razılaşma əldə olunacaq, yoxsa mən İslam Respublikasını məhv edəcəyəm?” – Tramp çıxışında deyib.
Hörmüz boğazının açılması ilə bağlı təklif
Reuters agentliyinə danışan yüksəkvəzifəli iranlı rəsminin sözlərinə görə, ABŞ hərbi təzyiqi azaltsa və İran limanlarına tətbiq etdiyi blokadanı aradan qaldırsa, Tehran Hörmüz boğazını yeddi gün ərzində yenidən aça bilər.
Yaponiyanın Kyodo agentliyinin anonim iranlı rəsmiyə istinadən yaydığı xəbərdə təklifin vasitəçilər üzərindən Vaşinqtona çatdırıldığı və hərbi əməliyyatlara son qoyulması məqsədilə danışıqların bərpasını nəzərdə tutduğu bildirilib. Məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın bu həftə BMT Baş Assambleyası çərçivəsində Donald Trampla görüşünü istisna etdiyi qeyd olunub.
Danışıqlara qayıtmaq siqnalları
İran və ABŞ münaqişənin dayandırılması üçün danışıqları bərpa etməyə hazır olduqlarına dair siqnallar veriblər. ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio nəticə əldə etmək ehtimalı varsa, Vaşinqtonun danışıqlara açıq olduğunu deyib.
İranın xarici işlər naziri Abbas Arakçı Nyu-Yorkda BMT-nin baş katibi Antonio Quterreşlə telefonla danışıb. Tərəflər Baş Assambleyanın gündəliyini, beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyin təşviqi səylərini müzakirə ediblər.
Arakçı bildirib ki, Tehran BMT toplantısından İranın mövqeyini, həmçinin xalqının hüquq və maraqları kimi təqdim etdiyi məsələləri gündəmə gətirmək üçün istifadə edəcək. O, beynəlxalq təşkilatlara və hüquqa etimadın azaldığını da vurğulayıb.
Yaxın Şərqdə gərginliyin regional təsirləri
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salman Bab əl-Məndəb və Hörmüz boğazlarının gəmiçilik üçün açıq saxlanılmasının vacibliyini müzakirə ediblər. Kremlin məlumatına görə, liderlər Yəməndə döyüşlərin tezliklə dayandırılmasına çağırıblar.
Yaponiya xarici işlər naziri Toşimitsu Motegi də ABŞ və İranı gərginliyi azaltmaq üçün danışıqlara qayıtmağa çağırıb. O, Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin edilməsinin vacibliyini bildirib və Pakistanın vasitəçilik səylərinə görə təşəkkür edib.
Avropa İttifaqının xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas Qırmızı dənizdə kommersiya gəmiçiliyinin qorunması üçün əlavə hərbi-dəniz və hava qüvvələrinin cəlb edilməsinə çağırıb.
Yəməndə döyüşlərin intensivləşməsi nəticəsində qarşıdakı üç ayda daha 100 minədək insanın didərgin düşə biləcəyi barədə BMT xəbərdarlıq edib. Təşkilatın məlumatına görə, bu ay artıq 130 mindən çox insan evini tərk edib, 3 mindən çox şəxs isə Qırmızı dənizi keçərək Afrikaya gedib.
Səudiyyə Ərəbistanında dron hücumlarından sonra dayandırılan Şərq-Qərb neft kəmərinin fəaliyyəti qismən bərpa edilib. Eyni zamanda, Belçikada dizelin qiyməti litr üçün 2,50 avroya yüksələrək rekord həddə çatıb.
