ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə qarşı daha geniş sanksiyalar tətbiq etməyi planlaşdırır. Məsələ ilə tanış iki mənbənin məlumatına görə, tədbirlər bütün məhkəməni əhatə edə bilər.
Vaşinqton BCM-nin fəaliyyətinə açıq şəkildə qarşı çıxır və məhkəmənin İsrail liderləri ilə bağlı həbs qərarlarını ləğv etməsini, həmçinin ABŞ hərbçilərinin Əfqanıstanda mümkün cinayətləri ilə bağlı əvvəlki araşdırmanı dayandırmasını tələb edib.
ABŞ-ın təzyiq kampaniyası genişlənir
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio iyul ayında BCM-ni təcrid etməyə yönəlmiş kampaniya elan edib və digər ölkələri məhkəmədən çıxmağa çağırıb. Vaşinqton indiyədək bir neçə BCM hakimi və prokuroruna sanksiya tətbiq etsə də, təşkilatın özünü hədəf almayıb.
Yeni tədbirlərin dəqiq vaxtı məlum deyil. “The Wall Street Journal” qərarın Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasının iclası çərçivəsində bu həftə yekunlaşdırıla biləcəyini yazıb. ABŞ Dövlət Departamenti məsələ ilə bağlı sorğuya dərhal cavab verməyib.
Sanksiyalar məhkəmənin fəaliyyətinə necə təsir edə bilər?
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin tətbiq edəcəyi təşkilat səviyyəli sanksiyalar amerikalı vətəndaşların və şirkətlərin xüsusi lisenziya olmadan BCM-yə vəsait, məhsul və ya xidmət təqdim etməsinə mane ola bilər.
Banklar da ABŞ maliyyə sisteminə çıxışdan asılı olduqları üçün qanunvericiliyin tələb etdiyindən daha geniş məhdudiyyətlər tətbiq edə bilərlər. Bu isə məhkəmənin beynəlxalq təchizatçılar və qurumlarla əməliyyatlarına təsir göstərə bilər.
BCM rəsmiləri təşkilata qarşı sanksiyaların informasiya texnologiyaları xidmətlərinin və sığortanın alınmasını, müstəntiqlərin işə götürülməsini, adi maliyyə əməliyyatlarını, eləcə də ABŞ vətəndaşı olan onlarla əməkdaşa ödənişləri çətinləşdirə biləcəyini bildiriblər.
ABŞ BCM-nin üzvü deyil
Trampın BCM-yə qarşı mövqeyi onun prezidentlik dövrünün ilk mərhələsindən başlayır. Məsələ 2024-cü ilin noyabrında yenidən gündəmə gəlib. Həmin dövrdə məhkəmə Qəzza münaqişəsi ilə bağlı iddia edilən hərbi cinayətlərə və insanlıq əleyhinə cinayətlərə görə İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu barəsində həbs qərarı çıxarıb.
2002-ci ildə yaradılan BCM soyqırımı, hərbi cinayətləri və insanlıq əleyhinə cinayətləri törətməkdə şübhəli bilinən şəxsləri mühakimə edir. Məhkəmə, bir qayda olaraq, milli hakimiyyət orqanları bu cinayətləri real şəkildə araşdırmaq və ya mühakimə etmək iqtidarında olmadıqda və ya bunu istəmədikdə fəaliyyət göstərir.
ABŞ heç vaxt Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvü olmayıb.