OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, “Snapchat” platformasının sahibi “Snap Inc.” sosial şəbəkənin məcburi istifadəyə təşviq edəcək şəkildə qurulduğunu, bunun depressiya, təşviş və qidalanma pozuntularına səbəb olduğunu iddia edən iki yeniyetmənin qaldırdığı məhkəmə iddiasını həll edib.
Razılaşma Los-Ancelesdə andlılar heyətinin seçimi zamanı əldə olunub. İşin bu həftə məhkəmədə baxılması nəzərdə tutulurdu. Razılaşmanın şərtləri açıqlanmayıb.
İddiaçıların vəkilləri Con Morqan və Emili Ceffkot bildiriblər ki, razılaşma onlara sosial media sənayesində məsuliyyət məsələsini gündəmdə saxlamağa imkan verəcək. Onların sözlərinə görə, məqsədləri şirkətləri fəaliyyətlərinin ölkə üzrə milyonlarla uşağa təsirinə görə məsuliyyətə cəlb etməkdir.
“Snap” şərh sorğusuna dərhal cavab verməyib.
Yeniyetmələr platformaların dizaynını ittiham ediblər
Məhkəmə sənədlərində iddiaçılar İllinoys ştatından olan 16 yaşlı S.J. və Missisipi ştatından olan 18 yaşlı K.D.B. kimi göstərilib.
Onlar “YouTube”dan təxminən üç yaşlarından, “Snapchat” da daxil olmaqla digər sosial media platformalarından isə təxminən doqquz yaşlarından istifadə etməyə başladıqlarını deyiblər. Yeniyetmələr avtomatik video oynatma və sonsuz sürüşdürmə kimi funksiyaların platformalardan məcburi istifadəni təşviq etdiyini və psixi sağlamlıq problemlərinə töhfə verdiyini iddia ediblər.
İşlər birləşdirilərək məhkəməyə çıxarılmalı, daha geniş iddialar qrupundan nümunəvi işlər kimi seçilmişdi. Yeniyetmələr bundan əvvəl “Meta”, “TikTok” və “Google”a məxsus “YouTube” ilə razılığa gəlmişdilər.
“Snap”la əldə olunan razılaşma şirkətin geniş məhkəmə prosesində ilk dəfə mühakimə olunmasının qarşısını alıb. Şirkətin baş icraçı direktoru Evan Şpigelin ifadə verməsi gözlənilirdi.
İddiaçıların məhkəmədəki vəkili Mark Lanier bildirib ki, ailələr bu problemi həll etmək üçün işlərini andlılar heyətinə çıxarmağa məcbur qalmamalıdır. Onun sözlərinə görə, yeniyetmələrə ayrı-ayrı işlər üzrə müvəqqəti düzəlişlər deyil, uşaqları qoruyan daimi həll və real dizayn dəyişiklikləri lazımdır. Lanier əlavə edib ki, bu baş verənədək onlar belə işlər üzrə məhkəmələrdə mübarizəni davam etdirəcəklər.
Şirkətlər iddiaları rədd edir
“Snap”, “Meta”, “TikTok” və “YouTube” federal və ştat məhkəmələrində minlərlə iddia ilə üzləşir. İddiaları ayrı-ayrı şəxslər, məktəb dairələri, bələdiyyələr və dövlət qurumları qaldırıb. Onlar şirkətlərin uşaqları platformalardan asılı vəziyyətə salacaq şəkildə xidmətlər hazırladığını bilərək etdiklərini və bunun gənclərin psixi sağlamlığı böhranına töhfə verdiyini iddia edirlər.
Şirkətlər ittihamları rədd edərək platformalarının gənclərdə asılılıq yaratmaq məqsədilə hazırlanmadığını bildiriblər. Onlar ailələr üçün tətbiq edilən təhlükəsizlik tədbirlərinə, valideyn nəzarətinə və digər resurslara istinad edirlər.
Məhkəməyə çatan ilk nümunəvi iş martda başa çatıb. Los-Ancelesdə andlılar heyəti “Meta” və “YouTube”u səhlənkarlıqda təqsirli bilib və bir gənc qadına 6 milyon dollar təzminat verilməsinə qərar çıxarıb.
Hər iki şirkət daha sonra yeni məhkəmə prosesi keçirilməsi üçün müraciət edib, lakin hakim iyunda bu tələbləri rədd edib. Şirkətlər qərardan apellyasiya şikayəti verəcəklərini bildiriblər.
Erkən məhkəmə baxışı üçün seçilmiş digər işlər üzrə razılaşmalar əldə olunub və ya iddialar geri götürülüb. Məhkəməyə çıxarılacaq ilk iddiaçı kimi seçilən məktəb dairəsi də dörd şirkətin hamısı ilə razılığa gəlib.
Avqustda “Meta” baş prokurorların platformalarının yeniyetmələrə təsiri ilə bağlı qaldırdıqları iddiaları həll etmək üçün ABŞ-ın demək olar ki, bütün ştatları və əraziləri ilə ümumi məbləği 18 milyard dollara çata biləcək razılaşmalar əldə edib. Razılaşmalara “Instagram” və “Facebook”da gənc istifadəçilərlə bağlı dəyişikliklər də daxil olub.
Təklif edilən ödənişlərin bir hissəsi ştatların “Snap”, “TikTok” və “YouTube” ilə də oxşar razılaşmalar əldə etməsi şərtinə bağlanıb.
“Bloomberg”in istinad etdiyi bazar məlumatlarına görə, razılaşma barədə xəbər yayılandan sonra “Snap”ın səhmləri bazar ertəsi 5 faizdən çox bahalaşıb.
