Afət Ziyadqızı
Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpin 11 ildən sonra ilk dəfə rəsmi dövlət səfəri ilə Vaşinqtona gəlib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın Merilend ştatındakı Endryus hərbi hava bazasında (Joint Base Andrews) Şi Cinpini və həyat yoldaşı Pen Liyuanı şəxsən qarşılaması diplomatik dairələrdə qeyri-adi protokol addımı kimi dəyərləndirilib.ABŞ Prezidentlərinin xarici liderləri birbaşa hava limanında qarşılaması təcrübəsinə onilliklərdir nadir hallarda rast gəlinirdi.
“Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM” xəbər verir ki, səfər çərçivəsində tərəflər arasında həm yüksəksəviyyəli dövlət qəbulu, həm də iki ölkə arasındakı gərginliyi tənzimləməyə yönəlmiş ikitərəfli danışıqlar nəzərdə tutulub.
Müzakirələrin mərkəzində böyük bir yekun sazişin imzalanmasından daha çox, kövrək ticarət atəşkəsinin saxlanılması və strateji sahələrdə risklərin idarə olunması dayanır:
Nadir torpaq elementləri və tariflər: Pekinin müdafiə, elektromobil və yüksək texnologiya sənayesi üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən kritik mineralların ixracına tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər Vaşinqtonun tədarük zəncirinə birbaşa təsir edib. Vaşinqton Çinin ixrac öhdəliklərini tam yerinə yetirmədiyini bildirərək gələcəkdə tarifləri yenidən artırmaq ehtimalını saxlayır.
Yarımkeçiricilər, AI və Texnologiya: Vaşinqtonun qabaqcıl çiplərə çıxışa qoyduğu qadağalar fonunda tərəflər həmçinin Süni İntellekt (AI) sahəsində risklərin azaldılması üçün xüsusi dialoq mexanizminin yaradılmasını müzakirə edirlər. White House-da təşkil olunacaq dövlət ziyafətində İlon Mask (Tesla/xAI), Censen Huanq (Nvidia) və Sam Altman (OpenAI) kimi texnologiya giqantlarının rəhbərləri də iştirak edir.
Tayvan amili: Tramp administrasiyasının Tayvana silah satışı paketi və Pekinin Tayvan üzərindəki suverenlik iddiaları danışıqların ən həssas mövzularından biri olaraq qalır.
Yaxın Şərq və İran: ABŞ tərəfi Çinin İran neftinin əsas alıcısı olaraq Tehran üzərindəki diplomatik və iqtisadi təsir imkanlarından istifadə etməsini gözləyir.
