OMM Redaksiyası
Tacikistan ikitərəfli yanacaq razılaşması üzrə əvvəl ayrılmış kvotanı istifadə etdikdən sonra Rusiyadan əlavə dizel tədarükü əldə edib. AnewZ-in məlumatına görə, yenilənmiş razılaşma çərçivəsində Rusiyadan dizel tədarükünün 100 min ton artırılması gözlənilir.
Sənaye mənbələrinin bildirdiyinə görə, artımdan sonra Tacikistanın bu il üzrə ümumi dizel idxalı 550 min tona çatacaq. Ölkə məhdud daxili emal imkanlarına görə neft məhsullarını əsasən idxal edir və iqtisadiyyatı üçün sabit yanacaq təchizatını qorumağa çalışır.
Razılaşmaya əsasən, bu il Tacikistana Rusiyadan rüsumsuz tədarük edilə bilən yanacaq məhsullarının ümumi həcmi 1,2 milyon tonu keçəcək. Paketə dizellə yanaşı benzin, aviasiya yanacağı, mayeləşdirilmiş neft qazı, bitum, neft koksu və mazut daxildir.
Rusiya hazırda bir çox beynəlxalq bazara benzin və dizel ixracına məhdudiyyətlər tətbiq edir. Bununla belə, ikitərəfli rüsumsuz yanacaq razılaşmaları olan ölkələrə və Avrasiya İqtisadi İttifaqının üzvlərinə istisnalar tətbiq olunur. Tacikistan ittifaqın üzvü deyil, lakin Rusiya ilə hər il yanacaq tədarükü barədə birbaşa danışıqlar aparır və güzəştli şərtlərlə neft məhsulları almağa davam edir.
Enerji treyderlərinin hesablamalarına görə, ilin ilk on ayında Rusiyadan Tacikistana 370 min tondan çox dizel göndərilib. Əlavə tədarükün qış tələbatını qarşılamağa, nəqliyyat, sənaye və kənd təsərrüfatını dəstəkləməyə kömək edəcəyi gözlənilir.
Son aylarda Tacikistan enerji idxalının mənbələrini də şaxələndirməyə çalışıb. Rusiyadan tədarükdəki dəyişkənlik fonunda ölkə hakimiyyəti enerji təhlükəsizliyini gücləndirmək və qıtlıq riskini azaltmaq üçün İran, Qazaxıstan, Türkmənistan və Belarusdan əlavə neft məhsulları almaq imkanlarını araşdırıb.
Razılaşma Mərkəzi Asiyada ölkələrin Rusiya təchizatçıları ilə uzunmüddətli əlaqələri qorumaqla yanaşı, alternativ mənbələr axtardığını göstərir. Tacikistan üçün Rusiyadan əlavə dizel tədarükü, xüsusilə yanacağa tələbat artarkən və region hökumətləri kifayət qədər ehtiyat saxlamağa çalışarkən, qısamüddətli sabitlik təmin edir. Bununla yanaşı, təchizat mənbələrini genişləndirmək cəhdləri Düşənbənin tək bir mənbədən həddindən artıq asılı olmaq istəmədiyinə işarə edir.
