OMM Redaksiyası
Əfqanıstan və Tacikistan elektrik enerjisi təchizatının artırılması və Tacikistandan Əfqanıstan ərazisi ilə İrana uzanacaq yüksək gərginlikli elektrik xəttinin planları barədə danışıqlar aparıblar. Kabulun məqsədi idxal olunan enerjiyə çıxışı genişləndirməkdir.
Danışıqlar cümə axşamı “Da Afghanistan Breshna Sherkat” şirkətinin baş icraçı direktoru Abdul Haq Hamkar ilə Tacikistanın energetika və su ehtiyatları naziri Daler Juma arasında keçirilib. Şirkətin məlumatına görə, tərəflər Tacikistandan elektrik idxalının artırılmasını, ötürücü infrastrukturun genişləndirilməsini, Əfqanıstanın Bədəxşan vilayətində və sərhəd rayonlarında gələcək enerji layihələrini müzakirə ediblər.
İdxalın artırılması və yeni xətt
Tərəflər Tacikistandan Əfqanıstan ərazisi ilə İrana çəkilməsi təklif olunan 500 kilovoltluq ötürücü xətti də nəzərdən keçiriblər. Layihənin region ölkələri arasında elektrik mübadiləsini genişləndirə biləcəyi bildirilir.
Hamkar “Da Afghanistan Breshna Sherkat”ın bəyanatına əsasən, etibarlı enerji təchizatının ictimai xidmətlər və Əfqanıstan iqtisadiyyatının inkişafı üçün vacib olduğunu deyib. O, enerjinin xəstəxanaların fəaliyyəti, sənayenin inkişafı, təhsil, eləcə də əhalinin iqtisadi və sosial rifahı üçün zəruri olduğunu vurğulayıb.
Tacikistanla əvvəlki danışıqlar
Görüşdən bir gün əvvəl Hamkar “Barq Tajik” şirkətinin rəhbəri Muhammad Umar Asuzoda ilə də danışıqlar aparıb. “Da Afghanistan Breshna Sherkat”ın məlumatına görə, həmin görüşdə elektrik tarifləri, investisiya, texniki təlim, gərginlik və enerji keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması, həmçinin ötürücü xətlərin gücləndirilməsi müzakirə olunub.
Şirkət Tacikistanın Əfqanıstanın elektrik təchizatını artırmaq barədə müraciətini nəzərdən keçirməyə hazır olduğunu bildirib. Təkliflərlə bağlı müzakirələri Əfqanıstan və Tacikistanın texniki və kommersiya qrupları davam etdirəcək.
Əfqanıstanın enerji idxalından asılılığı
Əfqanıstan elektrik enerjisinin böyük hissəsini qonşu ölkələrdən idxal edir. ACAPS-ın 2026-cı ilin oktyabrında dərc etdiyi təhlilə əsasən, ölkə 2025-ci ildə təxminən 250 meqavat elektrik enerjisi istehsal edib, idxalın həcmi isə 800 meqavat civarında olub.
Tacikistan, Özbəkistan və Türkmənistan Əfqanıstanın idxal etdiyi elektrik enerjisinin 70-80 faizini təmin edir, qalan hissənin böyük qismini isə İran verir. Əfqanıstan, həmçinin Tacikistan və Qırğızıstandakı artıq su elektrik enerjisini ölkə ərazisindən keçirməklə Pakistana çatdırmaq üçün nəzərdə tutulan, 1,2 milyard dollar dəyərində CASA-1000 regional layihəsinin iştirakçısıdır.
